Στο προηγούμενο άρθρο της σειράς « φωτογραφία-υποβρύχια φωτογραφία » είδαμε πως όλοι οι επίδοξοι πατέρες της φωτογραφίας καταπιάστηκαν με την προσπάθεια να προβάλουν την εικόνα σε μία επιφάνεια περνώντας το φως από μια μικρή οπή.
Αυτό που διαπιστώνουμε είναι πως όλα στη φωτογραφία έχουν να κάνουν με το φως.

Τι είναι όμως το φως και πως θα το εκμεταλλευτούμε καλύτερα για να καταγράψουμε την εικόνα που θέλουμε;
Το φως είναι το φάσμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που ερεθίζει το οπτικό νεύρο του ανθρώπου. Συνεπώς εμείς μπορούμε να αντιληφθούμε ένα μέρος αυτής της ακτινοβολίας. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία μεταδίδεται ευθύγραμμα με κυματική μορφή. Μέρος της ακτινοβολίας που δεν βλέπουμε είναι η υπεριώδη και υπέρυθρη ακτινοβολία, τα ραδιοκύματα καθώς και άλλα. Το ορατό φάσμα ξεκινάει από μήκος κύματος 0,4 μικρά που αντιστοιχεί το ιώδες χρώμα φωτός, μέχρι 0,8 μικρά που αντιστοιχεί το ερυθρό χρώμα φωτός. Ενδιάμεσα διακρίνουμε τα χρώματα της ίριδος (ανάλογα με το μήκος κύματος έχουμε και το αντίστοιχο χρώμα). Μια δέσμη φωτός που περιλαμβάνει όλα τα ορατά μήκη κύματος έχει λευκό χρώμα (λευκό φως) και λέγεται σύνθετο. Αν μια τέτοια δέσμη πέσει πάνω σε μια επιφάνεια, ένα μέρος της ακτινοβολίας της απορροφάται και το υπόλοιπο που αντανακλάται από την επιφάνεια της, προσδίδει και το χρώμα με το οποίο την αντιλαμβανόμαστε. Στην περίπτωση που απορροφηθεί ολόκληρη η ακτινοβολία δεν έχουμε ανάκλαση και δεν έχουμε χρώμα (το σώμα είναι μαύρο). Αν δεν απορροφηθεί και έχουμε πλήρη ανάκλαση έχουμε λευκό χρώμα.  
Το φως όμως έχει διπλή υπόσταση και πέραν της κυματικής του μορφής έχει και σωματιδιακή μορφή. Αποτελείται από φωτόνια που κινούνται με 300.000 χιλ. το δευτερόλεπτο στο κενό. Όλοι έχουμε παρατηρήσει πολύ φωτεινές η σκοτεινές φωτογραφίες, αρκεί να ρυθμίσουμε κατάλληλα τη μηχανή μας και θα έχουμε την ισορροπία που θέλουμε. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Γιατί ο αριθμός των φωτονίων που περνάει μέσα στη Φ.Μ είναι μεγαλύτερος στην πιο φωτεινή εικόνα και μικρότερος στην πιο σκοτεινή; Χοντρικά δηλαδή η ποσότητα των φωτονίων καθορίζει την ένταση του φωτός ενώ το μήκος κύματος καθορίζει το χρώμα.
Στο φως όμως συμβαίνουν και κάποια άλλα φαινόμενα όταν δεν μεταδίδεται.

Ανάκλαση: είναι το φαινόμενο  αλλαγής της διεύθυνσης διάδοσης της ακτίνας φωτός, όταν πέσει σε μία διαχωριστική επιφάνεια (σε ένα σώμα) και η γωνία πρόσπτωσης είναι ίση με τη γωνία ανάκλασης.  Σχήμα  1

Διάχυση: διάχυση είναι ειδική περίπτωση του φαινομένου της ανάκλασης  που παρατηρείται όταν μια ακτίνα φωτός κατά την πρόσπτωσή της σε σώματα με ακανόνιστη επιφάνεια ανακλάται προς διάφορες κατευθύνσεις. Σχήμα 2

Διάθλαση: ονομάζεται η εκτροπής της ευθύγραμμης τροχιάς του φωτός όταν περνάει από ένα αραιό σε ένα ποιο πυκνό σώμα υπό γωνία,  πχ. Αέρας νερό. Σχήμα 3

Απορρόφηση: Όταν το φως δεν μεταδίδεται στο κενό ή προσκρούει σε ένα σώμα, μέρος της ακτινοβολίας του χάνεται και αλλάζει το χρώμα του. Πολύ έντονο είναι το φαινόμενο στο νερό και αυτό θα μας απασχολήσει ιδιαίτερα.

Συνοψίζοντας.
1)    Μιλήσαμε για τη κυματική μορφή του φωτός και τα χρώματα
2)    Αναφερθήκαμε στη σωματιδιακή μορφή του φωτός και την ένταση (φωτεινότητα)
3)    Και τέλος είδαμε τι είναι  ανάκλαση, διάχυση, διάθλαση και απορρόφηση.

Στα επόμενα τεύχη που θα ακολουθήσουν θα πιάσουμε φωτογραφική μηχανή στα χέρια μας αλλά πολύ συχνά θα ανατρέχουμε σε αυτό το άρθρο.