Όταν ένα μωρό γεννιέται  είναι ανήμπορο να σταθεί στα πόδια του πόσο μάλλον να περπατήσει ή να τρέξει. Σε όλη του τη ζωή πρέπει να καταβάλει προσπάθεια για να αντιμετωπίσει τη δύναμη της βαρύτητας. Ο σκελετός και η γενικότερη φυσιολογία του είναι προσαρμοσμένη  για τη ζωή στη ξηρά. Παρόλα αυτά χρειάζεται περίπου ένα έτος για τα πρώτα,  χωρίς συναρμογή  βήματα. Η τελειοποίηση της κίνησης του στη ξηρά καθώς και η περεταίρω εξέλιξη των δυνατοτήτων του με βάση τη δομή του ανθρώπινου σκελετού μπορεί να χρειαστεί και μια ολόκληρη δεκαπενταετία συστηματικής ενασχόλησης (προπόνησης). Το ερώτημα και παράλληλα η απάντηση σε αυτό,  που προκύπτει από τις παραπάνω σκέψεις όσον αφόρα την άπνοια και την κίνηση στο νερό είναι προφανές. Αν ο άνθρωπος χρειάζεται τόσο χρόνο για να τελειοποιήσει την κίνηση του στη ξηρά, πόσος χρόνος και προσπάθεια θα απαιτηθεί προκειμένου να βελτιώσει την αποδοτικότητα του μέσα στο νερό και κατ επέκταση την άπνοια εν κινήσει;

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΣΤΟΧΟΙ

Οι στόχοι  κάθε προπονητικού προγράμματος δεν μπορεί να είναι άλλοι από αυτούς της τεχνικής και της φυσιολογίας. Η βαρύτητα που δίνεται σε καθένα από αυτούς  δεν  μπορεί να είναι σταθερή και αυτό γιατί ο ανθρώπινος οργανισμός βρίσκεται  διαρκώς  σε μια   δυναμική κατάσταση.  Το ιδανικό προπονητικό πρόγραμμα πρέπει να αποσκοπεί αρχικά στη βελτίωση της τεχνικής  και σε δεύτερη φάση στη λειτουργία των φυσιολογικών συστημάτων.

ΤΕΧΝΙΚΗ

Η τεχνική μιας κίνησης αποτελεί προϊόν νευρομυϊκών προσαρμογών. Δηλαδή εκμάθηση του νευρικού συστήματος για το πώς θα ενεργοποιήσει και θα κατευθύνει το μυϊκό.  Ο ανθρώπινος σκελετός αποτελείται από οστά και αρθρώσεις που επιτρέπουν τη μετάδοση της κίνησης από το ένα οστό στο άλλο.  Η προπόνηση τεχνικής δεν είναι τίποτα περισσότερο από την επανάληψη μιας σειράς κινήσεων που δίνουν ένα ολοκληρωμένο κινητό αποτέλεσμα. Η συνθετότητα μιας κίνησης προσδιορίζεται από τον αριθμό των οστών, αρθρώσεων και μυών που ενεργοποιούνται. Όσο πιο σύνθετη είναι μια κίνηση τόσο περισσότερη επανάληψη θα χρειαστεί μέχρι να εκτελείτε με ικανοποιητική απόδοση.  Το περιβάλλον μέσα στο οποίο εκτελούμε μια κίνηση αυξάνει ή μειώνει τον αντίκτυπο της τεχνικής στη δραστηριότητα που κάνουμε. Για παράδειγμα μια κίνηση στο θαλασσινό νερό θα δεχτεί είκοσι φορές μεγαλύτερη ‘’τριβή’’ απ’ ότι στη ξηρά. Επίσης τα μοχλικά συστήματα του ανθρώπινου σώματος είναι κατασκευασμένα οστά να μεγιστοποιούν την απόδοση τους  στη ξηρά και όχι στο νερό σε αντίθεση με ένα θαλάσσιο θηλαστικό.           

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ – ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΩΣΗΣ
•    Κέντρο βάρους ενός σώματος λέγεται το σημείο που συναντούνται τα βάρη όλων των στοιχειωδών μαζών (μελών) του σώματος. Το κέντρο βάρους διαφοροποιείται από σώμα σε σώμα.
•    Κέντρο άνωσης λέγεται η δύναμη  της άνωσης που ενεργεί προς τα πάνω δια μέσου ενός σημείου που συμπίπτει πάντοτε με το κέντρο βάρους του εντοπιζόμενου υγρού.
Όταν σε ένα σώμα η δύναμη του κέντρου βάρους είναι ίση, αντίθετη και  ευθυγραμμισμένη με τη δύναμη του κέντρου άνωσης το σώμα πλέει σε οριζόντια θέση.

ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ
Ένα σώμα που κινείται μέσα στο νερό συναντά ορισμένες αντιστάσεις καθώς η επιφάνεια του συγκρούεται με τα μόρια του νερού.  Οι αντιστάσεις αυτές εξαρτώνται και μεταβάλλονται από το σχήμα του σώματος  και είναι ανάλογες :
•    Προς το τετράγωνο της ταχύτητας
•    Προς την επιφάνεια της μεγαλύτερης διατομής του σώματος
•    Προς το ειδικό βάρος του ρευστού που κινείται το σώμα


ΟΠΙΣΘΕΛΚΟΥΣΑ  ΔΥΝΑΜΗ
Η οπισθέλκουσα δύναμη  που αναπτύσσεται κατά την κίνηση ενός σώματος  σε υγρό μέσο μειώνει το συντελεστή απόδοσης  και κατ επέκταση  αυξάνει δραματικά  το ενεργειακό κόστος  σε σχέση με την κίνηση στη ξηρά.  Πιο απλά αυτό σημαίνει ότι όταν κινούμαστε στο νερό ακόμα και με τον πιο αποδοτικό τρόπο το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας που παράγετε  δεν μεταφράζετε σε έργο (μετατόπιση) αντιθέτως χάνετε σε θερμότητα.   Η συνολική οπισθέλκουσα δύναμη κατά την κίνηση στο νερό αποτελείται από τρία επιμέρους συστατικά.
•    Η μετωπιαία επιφάνεια του σώματος που κινείται  

•    Η πυκνότητα του ρευστού  

•    Η σχετική ταχύτητα του ρευστού ως προς το στέρεο



ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΟΠΙΣΘΕΛΚΟΥΣΑΣ ΔΥΝΑΜΗΣ

FD= η συνολική οπισθέλκουσα δύναμη
Α = η μετωπική επιφάνεια του στερεού σώματος
ρ = η πυκνότητα του ρευστού
u = η σχετική ταχύτητα του ρευστού ως προς το στερεό = uf –us
CD = συντελεστής οπισθέλκουσας = F(Re, γεωμετρίας)

Τα παραπάνω ίσως φαντάζουν τελείως δυσνόητα με αποτέλεσμα την αδυναμία πρακτικής εφαρμογής .  Τα πράγματα όμως δεν είναι  τόσο σύνθετα όσο φαντάζουν μερικές φορές.

 

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ –ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

•    Όσο πιο γρήγορα κινείται ένα σώμα στο νερό (ή σε σχέση με το νερό)  τόσο μεγαλύτερη  θα είναι η αύξηση της  συνολικής οπισθέλκουσας δύναμης. Αυτό μας οδηγεί  στην ανάγκη  εύρεση μίας  ιδανικής  ταχύτητας κίνησης για την επίτευξη της μέγιστης οικονομίας. Η ταχύτητα αυτή πρέπει να διατηρείται όσο το δυνατό σταθερή χωρίς εξάρσεις επιτάχυνσης  και αδράνειας
•    Όσο μεγαλύτερη είναι η μετωπιαία επιφάνεια του σώματος που κινείται στο νερό τόσο μεγαλύτερη είναι η αύξηση της συνολικής οπισθέλκουσας δύναμης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι πρέπει να επιδιώκουμε τη μέγιστη δυνατή ευθυγράμμιση  των μελών μας ( χέρια, πόδια , κεφάλι, κορμός)  σε σχέση με τον κατακόρυφο άξονα του σώματος.  Δηλαδή την ευθυγράμμιση της δύναμης του κέντρου βάρους με τη δύναμη του κέντρου άνωσης.
•    Η κίνηση στο θαλασσινό νερό θα επιβαρύνει τη συνολική οπισθέλκουσα δύναμη. Δεν  μπορούμε να κάνουμε κάτι για αυτό καθώς δεν μπορούμε να αλλάξουμε την πυκνότητα του θαλασσινού νερού.
•    Η ευθυγράμμιση των δυνάμεων του κέντρου βάρους και του κέντρου άνωσης είναι ευκολότερη στη θάλασσα σε σχέση με την πισίνα και η σταθερότητα της επηρεάζεται αποκλειστικά από  τα θαλάσσια  ρεύματα  και την προωθητική τεχνική (τεχνική πεδιλιάς).
•     Η εξουδετέρωση  της δύναμης του κέντρου άνωσης  και του κέντρου βάρους  είναι δεσμευτική στην πισίνα  (δυναμική άπνοια)  και επιτυγχάνεται  χωρίς ιδιαίτερο κόστος με την προσθήκη της κατάλληλης ποσότητας έρματος στα κατάλληλα σημεία καθώς και με τη  μέγιστη δυνατή ευθυγράμμιση  των μελών μας ( χέρια, πόδια , κεφάλι, κορμός)  σε σχέση με τον κατακόρυφο άξονα του σώματος. Εάν το παραπάνω δεν επιτευχτεί με απόλυτη ακρίβεια τότε ένα μέρος της  προωθητικής δύναμης που δημιουργείται από τα πέδιλα και  έχει οριζόντια διεύθυνση και φορά θα χάνεται προκειμένου να διατηρηθεί η υποβρυχίως οριζόντια θέση και προώθηση  του σώματος του δύτη. Στην θάλασσα η εξουδετέρωση των δυνάμεων αυτών δεν είναι  και η καλύτερη ιδέα καθώς θα δημιουργηθούν σοβαρά προβλήματα κατά την ανάδυση λόγο της υπερμεγέθυνσης της δύναμης του κέντρου βάρους σε βάρος της δύναμης της  άνωσης καθιστώντας την ανάδυση αν όχι ανέφικτη τελείως αντιοικονομική.
•    Με βάση την αρχή του Bernoulli κάθε πεδιλιά μας πρέπει να προωθεί τη μέγιστη  ποσότητα νερού αργά σε μικρή απόσταση.


Η  τεχνική στην ελεύθερη κατάδυση και τη δυναμική μορφή άπνοιας αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της απόδοσης. Κάθε είδους προπόνησης άπνοιας υπερκαπνικού ή  υποξικού τύπου που αποσκοπεί στη βελτίωση των επιδόσεων θα μπορούσε να παρομοιαστεί κάλλιστα με την απόπειρα επιτάχυνσης ενός αυτοκινήτου που αντί για κυκλικές ρόδες έχει τετράγωνες. Κάθε φορά που κρατάμε την ανάσα μας  χωρίς να κινούμαστε ενεργοποιούνται αντανακλαστικά προστατευτικοί μηχανισμοί εξοικονόμησης  ενέργειας. Κάθε φορά που κινούμαστε υποβρυχίως κρατώντας την ανάσα μας οι μηχανισμοί αυτοί  «περιμένουν» τη συνειδητή  εξοικονόμηση ενέργειας από την εκτέλεση υδροδυναμικών κινήσεων απόλυτα εναρμονισμένων με το υγρό στοιχείο.