Μετά τις αλλαγές του e-bluemagazine, ήρθε η ώρα για το επόμενο άρθρο με θέμα τη φωτογραφία και μαζί με αυτό για τη συγνώμη μας για την καθυστέρηση.
Στο τελευταίο άρθρο μιλήσαμε για τις επιλογές που έχουμε ώστε να ρυθμίσουμε τη φωτεινότητα της εικόνας μας. Πέρα όμως από τη φωτεινότητα της εικόνας που θα πάρουμε στον αισθητήρα της Φ.Μ. μας, ενδιαφερόμαστε και για την ευκρίνειά της. Στις περισσότερες των περιπτώσεων απαιτούμε ευκρινή εικόνα στο σύνολό της ή σε μέρος, ή μέρη αυτής. Αυτό όμως δεν είναι δεδομένο όταν σηκώνουμε τη Φ.Μ. και σκοπεύουμε το προς φωτογράφηση θέμα, παρά μόνο τότε που χρησιμοποιούμε μηχανή αυτόματης εστίασης (Auto Focus) και της δώσουμε κατά τη σκόπευση, τον απαιτούμενο χρόνο (όσο κι’ αν είναι ελάχιστος) να
εστιάσει. Έχουμε αναφέρει όμως, ότι δουλεύοντας στους αυτοματισμούς τη Φ.Μ. περιορίζουμε τις δυνατότητες παρέμβασής μας και κατά συνέπεια το πλήθος των επιλογών μας. Γι’ αυτό έχουμε προτείνει
τη χρησιμοποίηση της Μ (Manual) λειτουργίας και σ’ αυτήν αναφερόμαστε.
Βλέποντας, λοιπόν, το προς φωτογράφηση θέμα μας στο σκόπευτρο της Φ.Μ., αυτό γίνεται ευκρινές αν περιστρέψουμε, δεξιά-αριστερά, το κατάλληλο δακτυλίδι πάνω στο φακό (το λεγόμενο δακτυλίδι
εστίασης). Η διαδικασία αυτή λέγεται εστίαση και το θέμα μας, μετά από αυτή, λέμε ότι είναι εστιασμένο.Τότε φωτογραφίζουμε.
Όταν περιστρέφουμε το δακτυλίδι εστίασης παρατηρούμε ότι ο φακός μετακινείται, μπρος-πίσω, κατά μήκος του κεντρικού του άξονα και διατρέχει μια συγκεκριμένη απόσταση και ως εκ τούτου το πίσω στοιχείο του φακού πλησιάζει ή απομακρύνεται από τον αισθητήρα της Φ.Μ. Η απόσταση μεταξύ του αισθητήρα και του πίσω στοιχείου του φακού όταν το δακτυλίδι εστίασης είναι στη θέση άπειρο, λέγεται εστιακή απόσταση του φακού, μετριέται σε mm (π.χ.50mm, 28mm κ.λ.π.) και τον χαρακτηρίζει καθοριστικά. Με βάση την εστιακή τους απόσταση οι φακοί χωρίζονται σε τρεις κυρίως ομάδες, στους ευρυγώνιους με εστιακή απόσταση 35mm, 28mm, 24mm κ.λ.π, στους στάνταρ με εστιακή απόσταση από 44, έως 56 mm και στους τηλεφακούς με εστιακή απόσταση 100mm, 150mm, 250mm, κ.λ.π, έως και 1000mm. Κάθε ένας από αυτούς τους φακούς, έχει μία και μόνο μία εστιακή απόσταση και γι’ αυτό λέγονται σταθεροί, ή σταθερής εστιακής απόστασης. Σήμερα όμως έχουν επικρατήσει οι φακοί που καθένας τους ενσωματώνει πολλές εστιακές αποστάσεις, από μία ελάχιστη ως μία μέγιστη με όλες τις ενδιάμεσες τιμές σε συνεχή ροή και λέγονται πολυεστιακοί, (γνωστοί ως Zoom ).
Ας επανέλθουμε όμως στο θέμα της ευκρίνειας. Όταν φωτογραφίζουμε ένα χώρο τα αντικείμενα που βρίσκονται σε αυτόν δεν έχουν όλα την ίδια απόσταση από τη Φ.Μ. μας. Άλλα είναι κοντύτερα και άλλα μακρύτερα, με συνέπεια κάποια να είναι εστιασμένα (ευκρινή) και κάποια όχι, όταν παίρνουμε το τελικό προιόν της φωτογράφησης, δηλαδή τη φωτογραφία. Το διάστημα ανάμεσα στο πρώτο και τελευταίο (δηλαδή από το πιο κοντινό ως το πιο μακρινό) ευκρινές αντικείμενο ονομάζεται βάθος πεδίου και καθορίζεται από την εστιακή απόσταση του φακού που χρησιμοποιούμε.Ίδιας εστιακής απόστασης φακοί έχουν ίδιο βάθος πεδίου και αντίθετα.
Βάθος πεδίου και εστιακή απόσταση είναι μεγέθη αντίστροφα, γι’ αυτό όσο μεγαλύτερο βάθος πεδίου θέλουμε να επιτύχουμε τόσο μικρότερης εστιακής απόστασης φακό χρησιμοποιούμε, δηλαδή τόσο πιο ευρυγώνιο φακό. Αντίθετα όσο μικρότερο βάθος πεδίου επιδιώκουμε τόσο μεγαλύτερης εστιακής απόστασης φακό χρειαζόμαστε, δηλαδή τόσο πιο τηλεφακό. Φυσικά η χρήση φακών διαφορετικής εστιακής απόστασης δεν επιδρά μόνο στο βάθος πεδίου αλλά έχει και άλλες συνέπειες, πολλές φορές μη αποδεκτές στην προσδοκούμενη τελική φωτογραφία, όπως αλλαγή της προοπτικής, του μεγέθους του φωτογραφιζόμενου χώρου, αλλαγή του εύρους της γωνίας θέασης του φακού κ.λ.π.
Προς αποφυγή όλων των παραπάνω συνεπειών – δεσμεύσεων, το βάθος πεδίου, εκτός από την εστιακή απόσταση, εξαρτάται και από τα διαφράγματα. Έτσι μπορούμε κρατώντας σταθερή την εστιακή απόσταση να μεταβάλουμε το βάθος πεδίου αλλάζοντας τα διαφράγματα, γνωρίζοντας ότι όσο πιο μικρό διάφραγμα τοποθετούμε τόσο μεγαλύτερο βάθος πεδίου επιτυγχάνουμε.
Τα παραπάνω ισχύουν ανεξάρτητα από τη χρησιμοποίηση σταθερών ή Zoom φακών. Απλά η χρήση Zoom δεν απαιτεί αλλαγή φακού στη Φ.Μ. για κάθε αλλαγή εστιακής απόστασης, γιατί στον ίδιο φακό έχουμε μια μεγάλη γκάμα διαφορετικών εστιακών αποστάσεων. Αυτός είναι και ο πιο βασικός λόγος επικράτησης των Zoom φακών.
Οι παρακάτω 2 φωτογραφίες απεικονίζουν μεγάλο βάθος πεδίου η μια και μικρό η άλλη.
Στα επόμενο άρθρο θα δούμε δημιουργικούς τρόπους, χρίσης του διαφράγματος, για την επίτευξη του επιθυμητού βάθους πεδίου.
