Εισαγωγή
Το είδος που φιλοξενείται αυτόν το μήνα στη στήλη “Shoot me if you can” είναι μάλλον αρκετά παρεξηγημένο. Ανήκει στην οικογένεια Mugilidae, ενώ η επιστημονική του ονομασία είναι Mugil cephalus. Έχει σώμα μακρύ, με μικρό κεφάλι, λεπτά ραχιαία και κοιλιακά πτερύγια και μία δυνατή ψαλιδωτή ουρά. Τρέφεται με τη χλωρίδα του βυθού, μικρά ψάρια αλλά και ζωοπλαγκτόν, «πιπιλώντας» την επιφάνεια της θάλασσας. Κινείται σε μεγάλα κοπάδια ενώ το μέγεθός του μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τα 10 κιλά σε βάρος ή το 1 μέτρο σε μήκος. Τέλος, για όσους δεν έχουν ακόμη καταλάβει για ποιο είδος μιλάμε, παρουσιάζει εξαιρετική προσαρμοστικότητα ενώ τα υφάλμυρα νερά είναι μάλλον η αδυναμία του. Πιστεύω πλέον πως όλοι έχετε καταλάβει πως ο λόγος γίνεται για τον Κέφαλο.

Το ψάρι
Ο κέφαλος έχει αποκτήσει την άσχημη φήμη χάρη σε δύο παράγοντες. Ο πρώτος αφορά τη συνήθειά του να συχνάζει μέσα σε λιμάνια αλλά και σε περιοχές όπου τα νερά θεωρούνται μολυσμένα ή έστω βρόμικα. Αυτό συμβαίνει λόγω της αντοχής που παρουσιάζουν αυτά τα ψάρια αλλά και της άφθονης τροφής που εντοπίζουν σε αυτές τις περιοχές. Στην πραγματικότητα ο κέφαλος, υπό την ονομασία του οποίου συγκαταλέγονται πολλά είδη που μοιάζουν εμφανισιακά, είναι ένα ψάρι που μπορεί να κινηθεί πάνω από οποιονδήποτε βυθό. Ιδανικός βιότοπος κρίνεται μία περιοχή που έχει εναλλαγές με άμμο και βότσαλα ή μικρά μονόπετρα κάτι που παρέχει όλα τα είδη τροφής που προτιμάει ο κέφαλος. Ο δεύτερος παράγοντας έχει να κάνει με την καλλιέργεια του είδους σε θαλάσσιες μονάδες. Η μαζική αυτή παραγωγή που δεν επιτρέπει στα ψάρια να κινηθούν ελεύθερα με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται λίπος, σε συνδυασμό με την «τεχνητή» τροφή που λαμβάνουν τα ψάρια έχει ως αποτέλεσμα η γεύση του να μην θεωρείται κάτι το ιδιαίτερο. Η αλήθεια είναι όμως πως τα ψάρια που κινούνται στο πέλαγος ή έστω μακριά από τέτοιες μονάδες ή μολυσμένα νερά, έχουν κατάλευκη σάρκα και εξαιρετική γεύση.  Οι κέφαλοι μπορούν να βρεθούν σε όλες της περιοχές της Μεσογείου αλλά και σε άλλες περιοχές ανά τον πλανήτη. Ανάλογο τις τοποθεσίας είναι και το μέγεθος των ψαριών. Εάν και θεωρούνται τοπικά ψάρια, στην πραγματικότητα οι κέφαλοι πραγματοποιούν μεγάλες μεταναστεύσεις ενώ τα κοπάδια είναι συνήθως εντυπωσιακά. Όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις ο λόγος αυτών των μεταναστεύσεων είναι κυρίως η αναπαραγωγή. Από τα μέσα του Γενάρη και σταδιακά μέχρι και τις αρχές του Απριλίου, τα κοπάδια αυτά κατακλύζουν συγκεκριμένα σημεία της ακτογραμμής όπου τα θηλυκά αποθέτουν τα αυγά τα οποία με τη σειρά τους γονιμοποιούν τα αρσενικά. Η διαδικασία ευνοείται από τα κρύα νερά ενώ ο οργασμός αυτός ζωής, λαμβάνει χώρα σε πολύ μικρά βάθη, πολλές φορές κυριολεκτικά εκεί που σκάει το κύμα.

Το κυνήγι
Χάρη στην ομαδικότητα που παρουσιάζει ως κοπάδι, το μέγεθός του, τη δύναμη αλλά και το μικρό βάθος που συνήθως επιλέγει, ο κέφαλος είναι ένα από τα ψάρια που συγκαταλέγεται συχνά στα θηράματα ενός αρχάριου δύτη. Το κυνήγι του αποτελεί την καλύτερη εισαγωγή στον κόσμο της ενέδρας. Κυνηγώντας κεφάλους σε μικρά βάθη όπου ο νέος κυνηγός νιώθει ασφάλεια και μία σχετική άνεση, μπορεί να επικεντρωθεί αποκλειστικά στο ψάρεμα του αλλά και στην κατανόηση του τρόπου που λειτουργεί η τεχνική. Σταδιακά θα καταλάβει πως πρέπει να κινείται τόσο στην επιφάνεια όσο και στο βυθό, κάτι που στα ρηχά νερά ορισμένες φορές είναι πιο δύσκολο σε σχέση με μία βαθιά βουτιά. Εάν είναι παρατηρητικός, θα καταλάβει επίσης ποιοι λόγοι ευθύνονται για την επιτυχία ή ακόμη και την αποτυχία. Η γρήγορη κίνηση των ψαριών και ολόκληρου του κοπαδιού σε συνδυασμό με τη μαλακή σάρκα που απαιτεί γρήγορες αλλά σωστά τοποθετημένες βολές θα τον βοηθήσουν ώστε να εξοικειωθεί με τον εξοπλισμό του και κυρίως με την αίσθηση μίας βολής στο ανοιχτό νερό κατά τη διάρκεια μίας ενέδρας. Τέλος, θα του διδάξουν και την επιλεκτικότητα, μιας και η συμβίωση τους με άλλα είδη όπως είναι τα λαβράκια πολλές φορές θα χαρίσει εκπλήξεις στον κυνηγό που ενεδρεύει. Το ψάρεμα του κεφάλου όμως δεν πραγματοποιείται μόνο με ενέδρες. Ορισμένες φορές, ψάχνοντας κάτω από τις πέτρες του βυθού ο δύτης μπορεί να αντικρίσει ένα ολόκληρο κοπάδι κεφάλων να κινείται στο ημίφως. Εδώ οι βολές πρέπει να είναι καλές αποφεύγοντας σκισίματα ή αστοχίες ενώ ο δύτης πρέπει να γνωρίζει πως σύντομα το κοπάδι θα βρει τρόπο να εγκαταλείψει τις πέτρες, επιλέγοντας τη σιγουριά των ανοιχτών νερών. Μία ακόμη μέθοδος κυνηγιού είναι το λεγόμενο ψάρεμα στους αφρούς. Όταν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν, η κίνηση του δύτη εκεί ακριβώς που σπάει το κύμα μπορεί να του χαρίσει όμορφα ψάρια χωρίς να χρειαστεί καν να καταδυθεί. Εδώ βέβαια η δυσκολία βρίσκεται στις συνθήκες που για να ευνοούν το συγκεκριμένο είδος ψαρέματος πρέπει να είναι μάλλον κακές με έντονο κυματισμό καθώς και στις βολές που γίνονται δύσκολη υπόθεση λόγω της δύναμης των κυμάτων, της κακής συνήθως ορατότητας αλλά και τις ταχύτητας με την οποία κινούνται τα ψάρια.  Αυτό βέβαια που πρέπει να πούμε είναι πως πέρα από τον αρχάριο, ένα κοπάδι από μεγάλους πελαγικούς κεφάλους που μπορούν να ξεπερνούν σε βάρος τα 3 ή 4 κιλά, δεν αφήνουν αδιάφορο ακόμη και τον πιο έμπειρο ψαροκυνηγό. Άλλωστε για τους γνώστες, πέρα από τη σάρκα του ψαριού, το «αυγοτάραχο» αποτελεί εξαίσια λιχουδιά!

Ο εξοπλισμός
Το κυνήγι αυτό, που απαιτεί καλή γνώση του τόπου και της εποχής, σε συνδυασμό με την έντονη μαχητικότητα των ψαριών δεν θα μπορούσε παρά να χρειάζεται τον ανάλογο εξοπλισμό. Μιας και η πιο συνηθισμένη τεχνική είναι η ενέδρα, θα αναφερθούμε περισσότερο στα τμήματα του εξοπλισμού που αφορούν αυτήν τη μέθοδο. Ξεκινώντας από τη στολή, ο δύτης που θα ψαρέψει τους πιο κρύους μήνες του χρόνου με αυτόν τον στατικό τρόπο, πρέπει να επιλέξει ότι πιο ζεστό και άνετο. Η εσωτερική της επιφάνεια σε κάθε περίπτωση καλό είναι να είναι «ξυρισμένη» προσφέροντας μεγαλύτερη άνεση αλλά και θερμομόνωση. Η δε επιλογή της εξωτερικής επιφάνειας εξαρτάται άμεσα από το βάθος, τις επαφές που συνηθίζει να κάνει ο δύτης με το βυθό αλλά και τη χρήση ή όχι σκάφους. Η λεία εξωτερικά επιφάνεια θα χαρίσει άμεσο στέγνωμα, όταν η μετακίνηση γίνεται με σκάφος, ενώ παράλληλα, τα σημεία που κατά τη διάρκεια του ψαρέματος προεξέχουν από την επιφάνεια, όπως είναι η πλάτη, δεν επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τις δυσμενείς εξωτερικές συνθήκες. Βέβαια, καθώς το βάθος είναι μικρό ή ακόμη και μηδενικό, οι επαφές με τα βράχια και τον πυθμένα είναι αναπόφευκτες, κάνοντας μία λεία, ξυρισμένη στολή ακόμη πιο επίφοβη να σκιστεί.  Τα γάντια και τα καλτσάκια θεωρούνται απαραίτητα ώστε να συμπληρώσουν την πανοπλία του δύτη. Η μάσκα λόγω του μικρού βάθους και της συνήθως μειωμένης ορατότητας μπορεί να είναι μεσαίου ή ακόμη και μεγάλου όγκου, ενώ ο αναπνευστήρας δεν αλλάζει σε κάτι. Τα πέδιλα καλό θα είναι να παρέχουν άνετο και εύκολο κολύμπι, ενώ παράλληλα το υλικό κατασκευής τους θα ήταν προτιμότερο να είναι ανθεκτικό, μιας και όπως είπαμε οι επαφές με τα βράχια είναι αναπόφευκτες. Το έρμα που θα χρειαστεί ο κυνηγός των ρηχών αυτών νερών είναι ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο στον τομέα του εξοπλισμού. Λόγω του μειωμένου βάθους αλλά και της παχιάς στολής που μπορεί να φλερτάρει ακόμη και με τα 10 χιλιοστά πάχους, τα βαρίδια είναι εκείνα που καλούνται να καταπολεμήσουν την άνωση που προκύπτει. Το μυστικό βρίσκεται στη σωστή κατανομή του συνόλου του έρματος πάνω στο σώμα του δύτη. Με κυριότερο αεροφόρο χώρο τους πνεύμονες, πέρα από τη ζώνη με τα βάρη, ένα γιλέκο βαρών που εφαρμόζεται στην πλάτη κρίνεται ιδανικό για τη σωστή ρύθμιση της πλευστότητας.
Στον τομέα των όπλων όλα εξαρτώνται από την ορατότητα των υδάτων αλλά και το μέγεθος των θηραμάτων. Όπλο γενικής χρήσης και εφαρμογής θεωρείται ένα λαστιχοβόλο με μήκος σωλήνα 82 ή 87 εκατοστών, μαλακά 17άρια λάστιχα και βέργα 6.3 ή 6.5 χιλιοστών. Βέβαια όπως είπαμε, εάν η ορατότητα είναι περιορισμένη σε μόλις μερικά... εκατοστά, τότε ακόμη και ένα μικρό αεροβόλο με πεντάενα μπορεί να χαρίσει ανέλπιστα μεγάλα θηράματα. Το ίδιο ισχύει και όταν τα νερά είναι πολύ καθαρά. Εκεί, τα ψάρια παρουσιάζονται κάπως πιο διστακτικά, επομένως ένα όπλο ακόμη και 100 εκατοστών μπορεί να μη θεωρείται υπερβολή. Η τοποθέτηση του μουλινέ είναι μια ακόμη μεγάλη συζήτηση στο ψάρεμα των ρηχών νερών και ιδίως για κεφάλους. Ακόμη και μεγάλα σε μέγεθος άτομα πολλές φορές δεν απαιτούν τη χρήση του εν λόγω εξαρτήματος εάν και τα πολύ μεγάλα ψάρια συνήθως θα δώσουν δυναμική μάχη. Ευτυχώς ή δυστυχώς όμως, οι εκπλήξεις που πάντα κρύβει η θάλασσα είναι εκείνες που για μερικούς κάνουν τη χρήση του μουλινέ απαραίτητη. Στα ρηχά καρτέρια πάντοτε μπορεί να εμφανιστεί ένα μεγάλο γοφάρι ή κάποια γιγάντια λίτσα. Η ιδανική λύση ίσως στο αιώνιο αυτό ερώτημα θα ήταν η τοποθέτηση ενός εντελώς μινιμαλιστικού μουλινέ που θα παρέχει μεν κάποια μέτρα σχοινιού, χωρίς όμως να εμποδίζει τις μετακινήσεις του όπλου.

Επίλογος
Αυτός λοιπόν είναι εν συντομία ο παρεξηγημένος λόγω των ιδιαίτερων συνηθειών του Κέφαλος. Ένα ψάρι που με το μέγεθός του αλλά και τη συμπεριφορά του θα χαρίσει σημαντικές εμπειρίες και γνώσεις στον αρχάριο δύτη ενώ πάντα θα αποτελεί και στόχο του μυημένου. Όσο για τους τρόπους μαγειρέματος, οι περισσότεροι προτιμούν το φούρνο, όμως ένα ψάρι που πιάστηκε σε καθαρά, πελαγικά νερά ψημένο στο κάρβουνο και συνδυασμένο με λαδολέμονο και φρέσκια σαλάτα, μπορεί να κάνει πολλούς να αναθεωρήσουν όσα ξέρανε…