Στο προηγούμενο άρθρο της σειράς έγινε συζήτηση για τους λόγους για τους οποίους πολλά είδη ψαριών αναγκάζονται ή επιλέγουν να μετακινηθούν άλλοτε σε ευρύτερη κλίμακα και πιο συστηματικά (μεταναστεύσεις) και άλλοτε σε μικρότερη κλίμακα και πιο άναρχα (μετακινήσεις). Σε αυτό το άρθρο θα παρατεθούν στοιχεία από την υπάρχουσα βιβλιογραφία για μερικά από τα είδη που αφορούν τον μεσογειακό ψαροκυνηγό και θα γίνει προσπάθεια κριτικής ανάλυσής τους υπό το πρίσμα της αειφορικής διαχείρισης των ψαρότοπων επί των οποίων επιδρά συνήθως η υποβρύχια αλιεία.

 

Δυστυχώς η εγγενής δυσκολία του εγχειρήματος της άμεσης παρακολούθησης των ψαριών στο φυσικό τους περιβάλλον καθιστά περιορισμένο τον όγκο της πληροφορίας που αφορά στο πραγματευόμενο θέμα. Ο αναγνώστης εδώ πρέπει να σκεφτεί πως δεν μιλάμε για βύσσωνες, αντιλόπες, φλαμίνγκο και λοιπά χερσαία ζώα αλλά για Στήρες και Ροφούς στο θαλάσσιο περιβάλλον με όποιες διαφοροποιήσεις μπορεί αυτό να συνεπάγεται ως προς τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται και το κόστος αυτών. Μάλιστα, ο συγκεκριμένος τομέας έρευνας δείχνει να μην μπορεί να προσελκύσει τα απαιτούμενα κεφάλαια για τη διεξαγωγή συστηματικών και εμπεριστατωμένων μελετών πιθανότατα επειδή έχουμε την τάση ως είδος να θεωρούμε πως ότι δεν βλέπουμε μάλλον δεν μας αφορά. Συστηματική, πολυδάπανη και πολυετή εξαίρεση αποτελεί η έρευνα για τους τόνους, αφού πρόκειται για ένα είδος «κλειδιού» στην παγκόσμια αλιευτική οικονομία. Ευτυχώς, η εξέλιξη της τεχνολογίας της ακουστικής τηλεμετρίας έχει δώσει μερικά αποτελέσματα τα τελευταία χρόνια (Spedicato et al., 2003). Ωστόσο, τα μονοπάτια της Στήρας και του Ροφού θα μείνουν πιθανότατα για αρκετά χρόνια ακόμη στο ημίφως και στις προφορικές εικασίες των ψαράδων. Ίσως να είναι καλύτερα έτσι…
Ας δούμε όμως μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία για μερικά από τα είδη που μας αφορούν.

 

Epinephelus marginatus

 

Η εμμονή των αναφορών μου να έχουν πάντα ως πρώτο παράδειγμα το Ροφό έχει διττή σημασία. Κατά πρώτο λόγο, αυτό έχει να κάνει με την επιβεβλημένη (από τη συνείδησή μου) απόδοση τιμών στο συγκεκριμένο είδος για την υψηλή ανθεκτικότητά ως προς την αλιευτική πίεση που έχει δεχτεί, κυρίως από τους ψαροκυνηγούς, νόμιμους ή παράνομους (αν και οι δεύτεροι δεν νομίζω ότι εμπίπτουν σε αυτό που ορίζει η λέξη ψαροκυνηγός), αλλά και για την υψηλή ποιότητα των αναμνήσεων που προσέφερε, προσφέρει και θα συνεχίσει(;) να προσφέρει ο Ροφός στους ψαροκυνηγούς ανά τη Μεσόγειο. Κατά δεύτερο λόγο, έχει ως σκοπό να προσδώσει εμφατικό χαρακτήρα στο μήνυμα: «Μην πυροβολείτε το Ροφό» (κατά το «μην πυροβολείτε τον πιανίστα»). Αυτός αποτελεί τον ενορχηστρωτή του Μεσογειακού κυνηγιού στον ύφαλο, αυτός αποτελεί την αρχή, τη μέση και το τέλος αυτής της «σπουδαίας και τελείας πράξης». Ασφαλώς η παραπάνω διατύπωση δεν αποτελεί αφορισμό- για να προληφθεί οποιαδήποτε έκλειψη της ως τέτοιου-αλλά μια εύλογη παραίνεση προς εκλέπτυνση των αλιευτικών μας πρακτικών.
Τα μεγάλα άτομα του είδους, σύμφωνα με τη μελέτη των Pastor et al. (2009), η οποία διεξάχθηκε σε θαλάσσιο πάρκο της Γαλλίας (Cerbere-Banyuls) κατά τη διάρκεια του χειμώνα του έτους 2005-2006, παρουσιάζουν μικρή κινητικότητα της τάξης μερικών εκατοντάδων μέτρων και δείχνουν να «δεσμεύονται» σε μια περιορισμένη περιοχή. Επίσης, οι μετακινήσεις τους παρουσιάζουν υψηλή ευαισθησία στις ατμοσφαιρικές μεταβολές. Τα μικρότερα άτομα μετακινούνται σαφώς περισσότερο. Οι Bolognari et al. (1971) παρατήρησαν πως το εύρος βάθους στο οποίο κινείται το είδος αυτό κυμαίνεται από 0 έως 250m. Ωστόσο, οι συγκεντρώσεις του μειώνονται δραματικά μετά τα 50m βάθους (Brusle, 1985). Σε αυτή τη ζώνη βάθους ψάρια όλων των μεγεθών παρατηρούνται συχνά κατά τη θερινή περίοδο, όμως φαίνεται πως τα μικρότερα και μεσαίου μεγέθους άτομα μετακινούνται κατά τη χειμερινή περίοδο ή δεν καθίσταται δυνατή η παρατήρησή τους λόγω κρυπτικής συμπεριφοράς. Αυτό όμως δεν ισχύει στον ίδιο βαθμό για τα μεγάλα αρσενικά (Harmelin & Harmelin-Vivien, 1998). Τα μικρότερα και μεσαίου μεγέθους άτομα τείνουν να επιλέγουν τη ρηχότερη ζώνη (0-15m), ενώ το βάθος φαίνεται να σχετίζεται θετικά με το μέγεθος των ατόμων. Οι Waschkewitz & Wirtz (1990) από μελέτη τους στη νήσο Madeira παρατήρησαν πως τα άτομα μιας συγκεκριμένης αποικίας Ροφών δεν υπόκεινται καθόλου στην ταλαιπωρία της εποχικής αλλαγής ενδιαιτήματος παραμένοντας όλο το χρόνο γύρω από το ίδιο σημείο. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δυνατότητα των Ροφών να εντοπίζουν ακριβώς την περιοχή από την οποία απομακρύνθηκαν με παγίδες, ενώ έχουν επανεισαχθεί στη θάλασσα μίλια μακριά από το σημείο σύλληψης (Lembo et al., 1999).

 

Ασφαλώς, όπως και στις υπόλοιπες πτυχές της ζωής των ψαριών (βλέπε αύξηση και αναπαραγωγή), έτσι και για τις μετακινήσεις των ψαριών πρέπει να υποψιαστούμε πως οι ιδιαίτερες οικολογικές συνθήκες του κάθε ενδιαιτήματος διαδραματίζουν ιδιαίτερο ρόλο. Είναι πιθανό σε περιοχές μικρότερου γεωγραφικού πλάτους, όπου οι διακυμάνσεις στη θερμοκρασία των νερών είναι μικρές και το θερμοκλινές ανεπαίσθητο, οι μετακινήσεις να γίνονται σε πολύ μικρότερη κλίμακα ανάμεσα στις εποχές, σε σύγκριση με τις βορειότερες περιοχές, όπου ένα συγκεκριμένο είδος μπορεί να εμφανίζει πολύ πιο έντονη κινητικότητα.

 

Για τις μετακινήσεις των Ροφών είμαι πεπεισμένος πως το θερμοκλινές αποτελεί τον πλέον καθοριστικό παράγοντα. Ψαρεύοντας για πολλά χρόνια τον ίδιο ύφαλο στη Ν. Κέρκυρα έχω βγάλει πολύ χρήσιμα συμπεράσματα. Πρόκειται για μια υποβρύχια προέκταση της ξηράς, η οποία ανοίγεται για σχεδόν 3 μίλια προς το πέλαγος με ομαλή κλίση. Προς το τέλος του υφάλου, πριν αυτός βυθιστεί σε σεβαστό βάθος, υπάρχουν δύο τεράστιες πέτρες που σχηματίζουν ευρύχωρα θαλάμια στο εσωτερικό τους σε βάθος 20 με 27 μέτρα. Οι ιδανικές αυτές φωλιές παραμένουν πλέον άδειες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Μόλις όμως το θερμοκλινές αγγίξει την κορυφή τους φιλοξενούν ακόμα και στις μέρες μας πάνω από 4 ή 5 μεγάλους Ροφούς. Όσες φορές ανυπόμονα και πρώιμα προσπάθησα να επισκεφτώ τα θαλάμια αυτά πάντα έφυγα απογοητευμένος, γιατί γνώριζα πως έπρεπε να βγάλω το φαΐ μου με πιο δύσκολο τρόπο κολυμπώντας αμέτρητες ώρες στις απέραντες ρηχές ανοιχτωσιές του υφάλου! Η ανυπομονησία μου πλέον έχει στραφεί, όσον αφορά στο συγκεκριμένο σημείο, στις δύσκολες συναγρίδες που ανεβάζει ο τόπος, όλως τυχαίως(;) μαζί με τους Ροφούς. Υποθέτω πως αν υπάρχει το alter ego του συγκεκριμένου υφάλου κάπου στην Κρήτη πιθανόν τα ψάρια να βρίσκονταν στις πέτρες αυτές για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του έτους (περιμένοντας τον αφανισμό τους…).

 

Epinephelus alexandrinus

 

Το είδος αυτό, αν και συγγενικό του προηγούμενου, διαθέτει πιο ισχυρή κολυμβητική προσωπικότητα. Αυτό θα περιμέναμε να έχει επιπτώσεις στη μεταναστευτική του συμπεριφορά. Πράγματι οι  Waschkewitz & Wirtz (1990) παρατηρώντας ένα συγκεκριμένο μεγάλο άτομο του είδους με ιδιαίτερη προσήλωση για οχτώ συνεχόμενα έτη διαπίστωσαν πως το ψάρι αυτό εγκαθίστατο κάθε αρχή του φθινοπώρου σε ένα συγκεκριμένο σημείο από το οποίο αποχωρούσε κάθε Απρίλη. Το υπόλοιπο χρονικό διάστημα οι επιστήμονες εικάζουν πως το ψάρι μετακινούνταν προς κάποιο, άγνωστο σε αυτούς, σημείο αναπαραγωγής. Ωστόσο, στο ίδιο σημείο από το οποίο αναχωρούσε το συγκεκριμένο άτομο την άνοιξη παρέμεναν για όλο το χρόνο άλλα άτομα του ίδιου είδους διαφόρων μεγεθών. Αυτή η παρατήρηση καθιστά πολύ δύσκολη τη διατύπωση ενός γενικευμένου μοντέλου μεταναστευτικής συμπεριφοράς, αφού είναι πιθανό κάποια άτομα του πληθυσμού μιας ευρύτερης περιοχής να μετακινούνται πιο συστηματικά από και προς σημεία αναπαραγωγής, ενώ άλλα να χρησιμοποιούν ως πεδία αναπαραγωγής και διατροφής τα ίδια σημεία αποφεύγοντας τις μεγάλες μετακινήσεις. Σημειωτέον πως το προαναφερθέν ψάρι όντας ήδη πολύ μεγάλο, κατά τη διάρκεια των οχτώ ετών που διήρκεσε η παρατήρησή του παρουσίασε σχεδόν μηδενική αύξηση στο μέγεθός του.
Το δύσκολο ερώτημα που τίθεται είναι αν τα ψάρια του είδους ανανεώνονται σε περιοχές όπου παρουσιάζουν υψηλές συγκεντρώσεις (πιθανότατα αναπαραγωγικά πεδία) και με τι ρυθμό μπορεί αυτό να συμβαίνει. Αυτές οι περιοχές είναι συνήθως πιο προσβάσιμες στους ψαροκυνηγούς, καθώς προσεγγίζονται από τα ψάρια κατά τους καλοκαιρινούς μήνες (όπου οι συνθήκες για βαθιά ελεύθερη κατάδυση είναι πιο ιδανικές από κάθε άλλη εποχή) και συνήθως βρίσκονται πιο ρηχά από τα πεδία διαχείμασης. Μια σύνοψη των ερωτημάτων που μπορεί να έχουν προκύψει από αυτή τη σειρά των άρθρων, καθώς και των πιθανών απαντήσεων που αντιστοιχούν σε αυτά θα δοθεί σε επόμενο άρθρο.

Epinephelus aeneus

 

Για το είδος αυτό έχουν καταγραφεί τάσεις πραγματικής εποχικής μετανάστευσης στα νερά της Σενεγάλης. Τα ψάρια μπορούν να φέρουν εις πέρας μεγάλες ομαδικές μεταναστεύσεις για να εκμεταλλευτούν σημαντικά τροφοπεδία (Cury & Roy, 1988). Μεγάλης κλίμακας μετακινήσεις έχουν παρατηρηθεί και στη Μεσόγειο. Το Μάρτιο του 2006 ένα μεγάλο άτομο του είδους πιάστηκε στις ακτές της Κροατίας σχεδόν 400 χιλιόμετρα βορειότερα από το βορειότερο άκρο της μέχρι τότε καταγεγραμμένης διασποράς του είδους (Dulcic et al., 2006). Μπορεί λοιπόν να ειπωθεί πως οι Σφυρίδες διαθέτουν την ισχυρότερη δυναμική εποικισμού νέων περιοχών σε σύγκριση με τις υπόλοιπες σερρανίδες.

 

Diplodus sargus

 

Μία έρευνα που διεξάχθηκε στις πορτογαλικές ακτές έδειξε πως η πλειοψηφία των ατόμων του πληθυσμού που μελετήθηκε παρουσιάζει ισχυρή προσκόλληση σε συγκεκριμένες περιοχές. Μόνο ένα ψάρι από τα σημασμένα βρέθηκε σε αρκετά μεγάλη απόσταση (12 km) (Abecasis et al., 2009). Ωστόσο, επειδή η έρευνα αφορούσε ανώριμα άτομα θα πρέπει να διατυπώνεται με επιφύλαξη η άποψη πως οι πληθυσμοί του είδους δεν πραγματοποιούν σημαντικής κλίμακας εποχικές μεταναστεύσεις από και προς τα αναπαραγωγικά πεδία.

 

Λίγες σκέψεις

 

Πραγματικά αυτό το είδος απειλείται με εξαφάνιση και μεταναστεύει συνεχώς από έξω προς το εσωτερικό του κρανίου μου. Είδα κάποιο βράδυ ένα όνειρο. Και στο όνειρο είδα έναν κύκλο. Έναν κύκλο από Ροφούς. Πολλοί από αυτούς μου φάνηκαν γνωστοί. Αν είχα περισσότερο χρόνο και φως στη διάθεσή μου ίσως να αναγνώριζα και τους υπόλοιπους. Ήταν όλοι τους νεκροί, υποψιάστηκα πως εγώ τους είχα σκοτώσει, αλλά έδειχναν να κινούν τις βεντάλιες τους και τις ουρές και να ανοιγοκλείνουν τα βραγχιακά επικαλύμματα. Κολυμπούσαν με τη χάρη που τους διακρίνει, σοβαροί και μεγαλοπρεπείς. Κάποιες αμυχές στα σώματά τους φάνταζαν σαν μετάλλια μιας δύσκολης ζωής. Στη μέση του κύκλου ήμουν εγώ. Δεν μπορούσα να καταλάβω ποια στιγμή της μέρας διαδραματιζόταν όλο αυτό και υπήρχαν κρυφές γωνίες παντού. Όπως όλα τα όνειρα, έτσι και αυτό ήταν άχρονο και σκαιό. Κάποια στιγμή ο κύκλος έπαψε να περιστρέφεται. Ένα ψάρι ξεπρόβαλε και φαντάστηκα πως ήταν ο αρχηγός. Σίγουρα δεν ήταν το μεγαλύτερο που υπήρχε εκεί. Αποσπάστηκε από τον κύκλο, αυτός ξαναέκλεισε και πλέον όλα τα ψάρια κοίταζαν προς το μέρος μου. Ο κατά τα φαινόμενα αρχηγός κολύμπησε προς εμένα. Τότε διέκρινα τις λεπτομέρειες στο σώμα του. Ήταν ασπρισμένο, ταλαιπωρημένο από μάχη στα βράχια, με οστρακοειδή και σκολόπεντρες να τρώνε την κοιλιά του απ’ όπου κρέμονταν έντερα. Μια σκουριασμένη βέργα υπήρχε καρφωμένη στην πλάτη του. Με κοίταξε και παρ’ όλο που τα μάτια του ήταν θολά το βλέμμα του με διαπερνούσε. Τον θυμήθηκα αμέσως. Ήταν ο μοναδικός Ροφός που μου έμεινε μέσα σε θαλάμι όλα αυτά τα χρόνια. Τρεις μέρες πάλεψα να τον βγάλω και την τέταρτη η εικόνα που αντίκρισα δεν απείχε πολύ από αυτή που έβλεπα εκείνη τη στιγμή μπροστά μου.

 

«Τι θέλεις;», με ρώτησε και την ερώτηση φάνηκε να μου απευθύνει το σύνολο των ψαριών.

 

«Σας ευχαριστώ που με βρήκατε», τα λόγια έμοιασαν να ξεπηδούν αυτόματα από το στόμα μου.

 

«Τι θέλεις να πάρεις από εμάς;», ξαναρώτησε και πάλι η ερώτηση φάνηκε πως προήλθε από το σύνολο.

 

Είμαι προστατευμένος τώρα, σκέφτηκα, αφού τα θυμάμαι όλα αυτά. Προστατευμένος από τη φθορά του χρόνου. Πόσο τυχαία, περίπλοκη και σκοτεινή! Δεν είναι η ζωή; Σαν τη μετακίνηση ενός ψαριού.

 

«Δεν θέλω να πάρω κάτι», απάντησα, «μόνο να δώσω μπορώ», «ευγνωμοσύνη και συμπάθεια, μόνο αυτά δυστυχώς μπορώ να δώσω», «ελπίζω να φτάνουν», και αυτό έμεινε αναπάντητο από το Ροφό.

 

Είναι καλύτερα να πιστεύω πως φτάνουν, σκέφτηκα, και βγήκα από το όνειρό μου…

 

Η ιδέα του κύκλου και του ονείρου είναι δανεισμένη από το τραγούδι του Δήμου Μούτση «Το όνειρο», το οποίο περιέχεται στο δίσκο «Να!» (1987).


Βιβλιογραφία    
Abecasis D, Bentes L, Erzini K (2009) Home range, residency and movements of Diplodus sargus and Diplodus vulgaris in a coastal lagoon: Connectivity between nursery and adult habitats. Estuarine Coastal and Shelf Science 85 (4): 525-529
Bolognari, A., Buta, G., Cavallaro, G. (1971). Risultati delle pescate effettuate nel quadriennio 1967-70 nei mari della Calabria meridionale e della Sicilia orientale. Boll. Pesca Piscicol. ldrobiol. , 26( 1 -2): 21 -42.
Brusle J. 1985. Expose synoptique des donnees biologiques sur les merous Epinephelus aeneus (Geoffroy Saint Hilaire, 1809) et Epinephelus guaza (Linnaeus, 1758) de l'Ocean Atlantique et de la Mediterranee. Rapport FAO. 64p.
Cury, P. and Roy, C. 1988. Migration saisonniere du thiof (Epinephelus aeneus) au Senegal: influence des upwellings senegalais et mauritanien. Oceanologica Acta 11((1)): 25-36.
Dulcic J., Tutman P., Caleta M. 2006. Northernmost occurrence of the white grouper, Epinephelus aeneus (Perciformes: Serranidae), in the Mediterranean area. Acta Ichthyologica et Piscatoria 36: 73–75.
Harmelin J.G., Harmelin-Vivien M. 1998. A review on habitat, diet and growth of the dusky grouper, Epinephelus marginatus (Lowe, 1834). in : Symposium International sur les Merous de Mediterranee. Proc. Of a Symposium, 5-7 nov. 1998, at Ile des Embiez, France. Mem. Inst. Oceanogr. P. Ricard : 83-94.
Lembo G., Fleming I.A., Okland F., Carbonara P., Spedicato M.T. 1999. Site fidelity of the dusky grouper Epinephelus marginatus (Lowe, 1834) studied by acoustic telemetry. in : Symposium International sur les Merous de Mediterranee. Proc. of a Symposium, 5-7 nov. 1998, at Ile des Embiez, France, Mem. Inst. Oceanogr. P. Ricard : 111-118.
Pastor J., Verdoit-Jarraya M., Astruch P., Dalias N., Nelva Pasqual JS., Saragoni G. & Lenfant P. 2009. Acoustic telemetry survey of the dusky grouper (Epinephelus marginatus) in the Marine Reserve of Cerbere-Banyuls: informations on the territoriality of this emblematic species. C.R. Biologies, 332 (8): 732-740.
Spedicato M., Carbonara P., Lembo G. 2005. Insight into the homing behaviour of the dusky grouper (Epinephelus marginatus, Lowe, 1834) around the island of Ustica, Italy. Spedicato M.T., Lembo G., Marmulla G. (eds), Rome (Italy) : FAO/COISPA : 103 p.
Waschkewitz R., Wirtz P. 1990. Annual migration and return to the same site by an individual grouper, Epinephelus alexandrinus (Pisces, Serranidae). J. Fish. Biol., 36(5): 781-782.

Καθώς στα προηγούμενα άρθρα της στήλης αυτής καταπιαστήκαμε με τους δύο πιο βασικούς τομείς έρευνας της αλιευτικής οικολογίας, την αύξηση και την αναπαραγωγή, σε αυτό το άρθρο θα γίνει προσπάθεια προσθήκης ενός ακόμα κομματιού στο παζλ της βιολογικής γνώσης των ψαριών. Γιατί άραγε τα ψάρια μεταναστεύουν, πώς,  πότε και σε τι χωρική κλίμακα;

 

Ας δώσουμε αρχικά έναν ορισμό ως προς το τι περιλαμβάνει ο όρος μετανάστευση. Θα μπορούσε να ειπωθεί πως όταν αναφερόμαστε σε μεταναστεύσεις ψαριών ή ζώων γενικότερα, ως άνθρωποι  έχουμε στο μυαλό μας μαζικές, περιοδικές μετακινήσεις μεγάλης κλίμακας οι οποίες διακρίνονται για τη συνέπεια τους ως προς τη χρονική περίοδο κατά την οποία συμβαίνουν. Το ίδιον αυτό των μεταναστεύσεων χρησιμοποιείται δόλια από τον άνθρωπο αλλά και από άλλα είδη ζώων για την εξασφάλιση τροφής. Για παράδειγμα, οι καφέ αρκούδες στήνουν καρτέρια σε καταρράκτες σε συγκεκριμένες ημερομηνίες περιμένοντας τα μεταναστευτικά άλματα των σολομών του Ατλαντικού. Μόλις τα ψάρια βρεθούν για μερικά δευτερόλεπτα εκτός νερού, προσπαθώντας να ξεπεράσουν το εμπόδιο του καταρράκτη, εκείνες με ένα δυνατό χαστούκι στέλνουν τη λεία στη στεριά και από εκεί στο στομάχι τους. Ωστόσο, εκτός από τις μεταναστεύσεις μεγάλης κλίμακας που ακολουθούν ένα συγκεκριμένο ετήσιο πρότυπο υπάρχουν και πιο άτακτες και ασυνεπείς χρονικά μετατοπίσεις όπως αυτές που κάνει για παράδειγμα ένας Ροφός ο οποίος ψάχνει την τροφή του ή ενοχλείται από μία μεταβολή στις συνθήκες του ενδιαιτήματός του. Ας ονομάσουμε αυτές τις λιγότερο τακτικές μεταβολές της θέσης των ψαριών ως μετακινήσεις για να μην δημιουργείται σύγχυση τόσο στο κείμενο όσο και στο μυαλό του αναγνώστη.   

 

Οι ιχθυολόγοι συνηθίζουν να κατηγοριοποιούν τα ψάρια λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο μετανάστευσης. Βάσει λοιπόν του συγκεκριμένου συστήματος κατηγοριοποίησης τα διάφορα είδη διακρίνονται σε ποταμόδρομα (αυτά που κινούνται μόνο σε γλυκό νερό), ωκεανόδρομα (αυτά που κινούνται μόνο σε αλμυρό νερό), διάδρομα (αυτά που ταξιδεύουν ανάμεσα σε γλυκό και αλμυρό νερό) και τα οποία διακρίνονται σε ανάδρομα (ζουν στη θάλασσα και ανεβαίνουν στα ποτάμια για να γεννήσουν), κατάδρομα (το αντίθετο των ανάδρομων και σε αυτά ανήκει το είδος του κέφαλου Chelon labrosus (McDowall, 1997) που κατακλύζει τις ακτές μας από Φλεβάρη μέχρι Απρίλη για να αποθέσει τα αυγά του) και τέλος σε αμφίδρομα (τα οποία κινούνται ανάμεσα στο όριο γλυκού και αλμυρού νερού χωρίς ωστόσο να συντρέχουν λόγοι αναπαραγωγής). Αυτή η κατηγοριοποίηση περιλαμβάνει τις κινήσεις που κάνουν τα ψάρια στην ενήλικη ζωή τους.

 

Τα ψάρια όμως μετακινούνται σε μεγάλες αποστάσεις χωρίς τα ίδια να το έχουν επιλέξει. Αυτό συμβαίνει με τη μεταφορά των λαρβών (προνυμφικές μορφές των ψαριών) μέσω των ρευμάτων. Κατ’ αυτό τον τρόπο οι απόγονοι μιας στήρας μπορεί να μεταφερθούν σε κάποια ξέρα αρκετά μίλια μακριά από τον τόπο σύλληψής τους. Οι γόπες, οι μένουλες, οι καλόγριες και τα υπόλοιπα πλαγκτοφάγα είδη παίζουν το ρόλο «σώματος δίωξης παράνομης μετανάστευσης» περιορίζοντας κατά πολύ τον τελικό αριθμό των ατόμων που θα επιβιώσουν από αυτό το ταξίδι. Η παροχή λαρβών σε ανοικτά συστήματα όπως αυτά των ξερών είναι κρίσιμης σημασίας αφού αναπληρώνουν τις απώλειες λόγω θνησιμότητας (φυσικής ή ανθρωπογενούς) (Sponaugle & Cowen, 1996). Αν και αυτή η τακτική μετανάστευσης ενέχει αρκετούς κινδύνους για τα ανήμπορα νεαρά άτομα, εξασφαλίζει την όσο το δυνατόν ευρύτερη εξάπλωση του είδους. Αυτό είναι πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό για είδη των οποίων τα άτομα μένουν προσκολλημένα σε ένα χώρο περιορισμένου εύρους, με τον Ροφό να εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία όπως θα αναλυθεί στο επόμενο άρθρο.

 

Γιατί όμως τα ψάρια και τα ζώα γενικότερα εμπλέκονται σε μια τέτοια διαδικασία μεγάλης κλίμακας μετακινήσεων η οποία εμπεριέχει μεγάλο ρίσκο τόσο από άποψη αυξημένης έκθεσης σε θήρευση όσο και από ενεργειακή άποψη αφού τα ποσά ενέργειας που απαιτούνται για τις μετακινήσεις αυτού του τύπου είναι τεράστια; Η απάντηση βρίσκεται στους μηχανισμούς της Εξέλιξης. Αυτές οι μετακινήσεις αυξάνουν τη λεγόμενη «δαρβινική προσαρμογή» των ειδών που επιλέγουν να τις πραγματοποιήσουν παρέχοντας αυξημένη δυνατότητα εύρεσης τροφής, αποφυγή δυσμενών συνθηκών στους τόπους αναχώρησης και μεγαλύτερη αναπαραγωγική επιτυχία στους τόπους άφιξης (Dodson, 1997). Προφανώς λοιπόν η «τυφλή» Εξέλιξη διείδε πως τα οφέλη ξεπερνούν το κόστος και από τότε ανάγκασε ορισμένα είδη σε αέναη εποχική μετακίνηση.

 

Οι γαλαζόφτεροι τόννοι επιδεικνύουν ένα θαυμαστό ετήσιο πρότυπο αναπαραγωγικής μετανάστευσης το οποίο αποκάλυψε η εργασία των  Block et al. (2005). Το είδος Thunnus thynnus αποτελείται από δύο γενετικά διακριτούς πληθυσμούς (Boustany et al., 2007) οι οποίοι συγχέονται στα διατροφικά πεδία του Β. Ατλαντικού, αλλά ως δια μαγείας διαχωρίζονται όταν φτάσει η ώρα της αναπαραγωγής στις αρχές της άνοιξης. Ο ένας πληθυσμός αναπαράγεται στις ανατολικές ακτές της Β. Αμερικής ενώ ο δεύτερος εισέρχεται στη λεκάνη της Μεσογείου για τον ίδιο λόγο. Αυτή η μετακίνηση συμβαίνει με φοβερή ακρίβεια χωρικά και χρονικά σαν τα ψάρια να φέρουν μέσα τους έναν εκλεπτυσμένο «γενετικό υπολογιστή». Αξίζει να σημειωθεί πως για τη συγκεκριμένη εργασία μαρκαρίστηκαν με πομπούς gps περίπου 1.000 ψάρια τα οποία ακολουθήθηκαν από την ερευνητική ομάδα για μια περίοδο οχτώ ετών. Τα περισσότερα από τα ψάρια που αλιεύει ένας ψαροκυνηγός στη Μεσόγειο μπορεί να θεωρηθεί σύμφωνα με τον ορισμό που διατυπώθηκε παραπάνω πως δεν πραγματοποιούν μεγάλης κλίμακας διατροφικές ή αναπαραγωγικές μεταναστεύσεις. Εξαίρεση σε αυτό αποτελούν τα μαγιάτικα, οι τόννοι όπως προαναφέρθηκε και γενικότερα τα μέλη της οικογένειας Scombridae.  

 

Όσον αφορά στα πρότυπα των μεταναστεύσεων-μετακινήσεων των υπόλοιπων ειδών που ενδιαφέρουν τον ψαροκυνηγό της Μεσογείου (αν και ο γαλαζόφτερος τόννος δεν πρέπει να θεωρείται ως ένα από αυτά, αποτελώντας μέχρι σήμερα μια μόδα και όχι μέρος της καθημερινότητας του μεσογειακού ψαροκυνηγού) θα αναφερθούμε στο επόμενο άρθρο της σειράς.



Βιβλιογραφία
Block, B.A., Teo, S.L.H., Walli, A., Boustany, A., Stokesbury, M.J.W., Farwell, C.J., Weng, K.C., Dewar, H., and Williams, T.D. (2005). Electronic tagging and population structure of Atlantic bluefin tuna. Nature 434(7037): 1121-1127.
Boustany, A., Reeb, C., Teo, S.L.H., DeMetrio, G., and Block, B.A. (2007). Genetic data and electronic tagging indicate that the Gulf of Mexico and Mediterranean Sea are reproductively isolated stocks of bluefin tuna (Thunnus thynnus). Collect. Vol. Sci. Pap. ICCAT, 60(4): 1154-1159.
Dodson J.J. (1997). Fish migration: an evolutionary perspective. In: Godin J.G.J. (ed) Behavioural Ecology of Teleost Fishes, Oxford. University Press, Oxford, pp. 10-12.
McDowall, R.M. (1997). The evolution of diadromy in fishes (revisited) and its place in phylogenetic analysis. Rev. Fish Biol. Fish. 7(4):443-462.
Sponaugle, S. and R.K. Cowen (1996). Nearshore patterns of coral reef fish larval supply to Barbados, West. Indies. Mar. Ecol. Prog. Ser. 133(1): 13-28.

Τι άραγε αναζητά ο σύγχρονος ψαροκυνηγός όταν ξεκινά την ψαρευτική του μέρα; Δόξα; Φήμη; Αυτοεπιβεβαίωση; Η απάντηση βρίσκεται σε κάτι πολύ πιο ταπεινό όσο και κρίσιμο. Τη διαιώνιση της κυνηγετικής πράξης μέσω της ίδιας της πράξης. Να μπορούμε να κυνηγάμε ψάρια με το κράτημα της ανάσας και την επόμενη μέρα.  Αυτό είναι το σημερινό δισκοπότηρο. Εξάλλου το να πιάσει ένα μεγάλο ψάρι κάποιος δεν αντιστοιχεί και με την ανακάλυψη του φαρμάκου για τον καρκίνο (αν και μερικοί ψαροκυνηγοι περίπου αυτό πιστεύουν). Επαναπροσδιορίζοντας λοιπόν τις αξίες του ο καθένας από εμάς πρέπει να αναρωτηθεί τι μπορεί να πράξει σε μια θάλασσα που δείχνει να στερεύει και όπως φαίνεται ο μόνος ρυθμιστικός παράγοντας είναι ο ίδιος του ο εαυτός.

 

Εντάξει, μπορεί κάποιος να αντιπαραθέσει, τα κοπάδια των συναγρίδων και των σαργών δεν απειλούνται μόνο από τον ψαροκυνηγό ή απειλούνται σε ελάχιστο βαθμό σε σχέση με άλλες αλιευτικές πρακτικές και δη τις επαγγελματικές. Αλλά η συνειδητοποίηση και ο επωμισμός της ατομικής ευθύνης αποτελούν θεμέλιο λίθο για τη συγκρότηση της συλλογικής που τόσο εκλείπει στις μέρες μας. Μπορούμε να στηριχθούμε πλέον μόνο στο ψαρευτικό μας ένστικτο ή πρέπει να επικρατήσει η λογική; Γιατί λοιπόν ακονίζουμε τις βέργες στα όλο και μακρύτερα όπλα μας; Τι κυνηγάμε; Ποιο είναι το σωστό ψάρι;

 

Τα πράγματα θα έπρεπε να είναι πιο απλά. Αλλά δυστυχώς δεν είναι. Πριν κάποια χρόνια το μόνο πρόβλημα ήταν και πολύ ευχάριστο. Πώς θα αλιεύσει κάποιος όλο και μεγαλύτερα θηράματα από αυτά που ήδη έχει πιάσει στην καριέρα του. Ποιο ήταν το όφελος; Αυτό μπορεί να το απαντήσει ο καθένας για τον εαυτό του, αν και διατηρώ τις επιφυλάξεις μου, αφού πολλές φορές οι πράξεις μας άγονται και φέρονται από τις πράξεις της μάζας ή επειδή κάποιος «ειδικός» είπε πως αυτό είναι το σωστό. Ανοίγω μια παρένθεση εδώ για να αναζητήσω τα αίτια αυτής της συμπεριφοράς.

 

Η σύγκριση των κυνηγετικών ικανοτήτων ανάμεσα στα μέλη μιας φυλής πιθανότατα έχει προεκτάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο της επιστήμης της ανθρωπολογίας. Οι κυνηγοί των αρχαίων φυλών που συμμετείχαν σε τέτοιου είδους συγκρίσεις (ακουσίως ή εσκεμμένα) αποκόμιζαν πλείστα οφέλη όπως κοινωνική αναγνώριση και αποδοχή, ενώ το αν κάποιος μπορούσε να φέρει στο τραπέζι άφθονη τροφή θα έπρεπε να θεωρείται ενδεικτικό της ικανότητάς του να θρέψει τέκνα. Άρα, από εξελικτική άποψη, τα γονίδιά του είχαν περισσότερες πιθανότητες να μεταβιβαστούν στην επόμενη γενιά σε σχέση με κάποιο άλλο μέλος της φυλής με υποδεέστερες ικανότητες στο κυνήγι.

 

Βαθιά ριζωμένη στο παρελθόν αυτή η τάση, από τότε που το ανθρώπινο είδος ανακάλυψε τη θήρευση άγριων ζώων ως μέσο κτήσης της τροφής του, είναι δύσκολο να αποδιωχθεί και να εκλογικευθεί. Η προβολή αυτής της αταβιστικής συμπεριφοράς αποτελεί μέχρι και σήμερα για τους περισσότερους την πρέπουσα αλιευτική λογική. Μάλιστα πολλοί ψαροκυνηγοί ευαγγελίζονται την επιλεκτικότητα περιορίζοντάς την στη δυνατότητα επιλογής από μέρους τους του μεγαλύτερου θηράματος του ιχθυαποθέματος. Ας δούμε όμως τους λόγους για τους οποίους η επικρατούσα λογική δεν είναι απαραίτητα και η σωστή.

Γήρας, ου γαρ έρχεται μόνον (συνοδεύεται από αύξηση γονιμότητας!)
Σε καθαρή αντίθεση με τους ανθρώπους τα περισσότερα ψάρια με τον καιρό εκτός από το ότι γίνονται εξυπνότερα γίνονται και γονιμότερα. Αυτό υποστηρίζουν πολλές επιστημονικές εργασίες (π.χ. Morita & Takashima, 1998, Lauer et al., 2005). Τα μεγαλύτερα ψάρια μπορούν να παράγουν περισσότερα αυγά καλύτερης ποιότητας δίνοντας μια επιπλέον ώθηση στον αγώνα της επιβίωσης των νεαρών ατόμων. Έχει παρατηρηθεί πως τα αναπτυσσόμενα έμβρυα μπορούν να είναι πιο εύρωστα όταν τα αυγά προέρχονται από γονείς μεγαλύτερου μεγέθους (Coates 1988, Berkeley et al.,2004). Αυτό το συμπέρασμα διατυπώνεται από τους ιχθυολόγους ως θεωρία BOFFF(Big Old Fat Fecund Females).

 

Ας τα δούμε όλα αυτά στο προσφιλές μου παράδειγμα, αυτό του Ροφού (Epinephelus marginatus). Η εργασία των Renones et al.(2010) περιλαμβάνει ένα πλήθος στοιχείων για την αναπαραγωγή του συγκεκριμένου είδους. Το γεγονός ότι αυτή η μελέτη δημοσιεύθηκε αφού έγραψα το άρθρο περί αναπαραγωγής των ψαριών με οδηγεί στο να παραθέσω κάποια συμπληρωματικά στοιχεία, έστω και όψιμα. Η έρευνα αυτή διεξήχθη στις Βαλεαρίδες και οι δειγματοληψίες περιελάμβαναν στο μεγαλύτερο μέρος τους ψάρια από αγώνες υποβρύχιας αλιείας. Ανάμεσα στα ψάρια που μελετήθηκαν το αξιοσημείωτο είναι πως παρατηρήθηκε ένα ψάρι βάρους 19,3 kg το οποίο ήταν θηλυκό! Αυτό δείχνει πόσο ελαστικοί είναι οι κανόνες της αναπαραγωγής στη θάλασσα αφού, όπως έχει αναφερθεί, το είδος αυτό κατατάσσεται στα πρωτόγυνα ερμαφρόδιτα (θηλυκό μέχρι τα 7 με 12kg, κατόπιν αρσενικό). Μάλιστα τα ψάρια που αλιεύθηκαν με ψαροντούφεκο, επειδή συλλέχθηκαν σε πιο ρηχά νερά, έτειναν να είναι και πιο γόνιμα σε σχέση με αυτά που συλλέχθηκαν από επαγγελματικά εργαλεία σε βαθύτερες ζώνες. Αυτό είναι ενδεικτικό της πίεσης που ασκεί η υποβρύχια αλιεία στους πληθυσμούς του είδους. Και σε αυτή τη μελέτη επιβεβαιώνεται ο κανόνας που θέλει τα πιο μεγάλα σε μέγεθος ψάρια να συνεισφέρουν πολύ περισσότερο στο αναπαραγωγικό δυναμικό των πληθυσμών απ’ ό,τι τα μικρότερα.
Είναι ευνόητο πως και τα υπόλοιπα είδη που κυνηγάμε στις θάλασσές μας υπόκεινται στα παραπάνω. Οι Loir et al.(2001) παρατήρησαν γραμμική συσχέτιση ανάμεσα στο μήκος και στο πλήθος των αυγών ανά ωοαπόθεση για τη συναγρίδα.
Ο Froese (2004) προτείνει τρεις δείκτες για να αντιμετωπιστεί η υπεραλιεία:

 

1)Ποσοστό ώριμων ψαριών με στόχο το 100% της ψαριάς να αποτελείται από τέτοια.

2)Ποσοστό ψαριών με το βέλτιστο μήκος με στόχο πάλι το 100%.
3)Ποσοστό μεγαγεννητόρων με στόχο η ψαριά να μην περιλαμβάνει ούτε ένα ψάρι από αυτά.

 

Όσον αφορά στον πρώτο δείκτη μπορεί να ειπωθεί πως οι ψαροκυνηγοί είναι αρκετά συνειδητοποιημένοι, αν και υπάρχει σχετική σύγχυση ως προς το μέγεθος πρώτης ωριμότητας. Έγινε προσπάθεια αποσαφήνισης των ορίων αυτών σε προηγούμενα άρθρα της στήλης και παραπέμπω σε αυτά. Ας έχουμε κατά νου όμως πως οι σπαρίδες δεν κινδυνεύουν από υπεραλιεία μη ώριμων ατόμων από ψαροντούφεκο. Αντίθετα, οι σερρανίδες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες, ειδικά ο Ροφός, καθώς μεγέθη ψάριων που δεν έχουν φτάσει σε αναπαραγωγική ηλικία θεωρούνται από πολλούς αποδεκτά (ακόμη και από το νόμο).
Ο δεύτερος δείκτης αφορά κυρίως την αλιεία μέσης και μεγάλης κλίμακας, αφού αφορά οικονομικούς και βιολογικούς παράγοντες (μεγιστοποίηση κιλών ψαριάς με τη λιγότερη δυνατή επιβάρυνση της ευρωστίας του ιχθυαποθέματος). Το βέλτιστο μήκος βρίσκεται λίγο πιο πάνω από το μέγεθος πρώτης ωριμότητας.

 

Ο τρίτος δείκτης αποτελεί την αφορμή συγγραφής αυτού του άρθρου. Πόσοι ψαροκυνηγοι τον τηρούν; Μάλλον κανένας, αφού σχεδόν όλοι νιώθουμε πρωτόγονη χαρά όχι μόνο στο πιάσιμο, αλλά και στη θέα ενός μεγάλου ψαριού. Πόσοι από εμάς έχουν σκεφτεί πως ένας μεγάλος Ροφός μπορεί να γεννήσει πολλαπλάσιους απογόνους σε σχέση με έναν μικρότερο; Θα ήταν σκόπιμο λοιπόν, αν θέλουμε να διαιωνήσουμε την κυνηγετική πράξη, να θέσουμε και ένα «προς τα επάνω» όριο επιτρεπτού μεγέθους. Είμαι πεπεισμένος πως μόνο οι ψαροκυνηγοί μπορούν να το πράξουν αφού οι υπόλοιποι ψαρεύουν «στα τυφλά».

Ισχνές συναγρίδες (συμπεράσματα)
Η διαχειριστική εξίσωση γίνεται όλο και δυσκολότερη αφού περιλαμβάνει περισσότερες παραμέτρους από αυτές που φανταζόμασταν. Μία τέτοια παράμετρος είναι και τα «προς τα επάνω» όρια στα μεγέθη. Δεν πρέπει να παραβλεφθεί όμως και η παράμετρος της ευχαρίστησης που αποκομίζει ο ψαράς πιάνοντας ένα μεγάλο ψάρι, ανεξαρτήτως των παραγόντων που έχουν καθιερώσει την πράξη αυτή καθεαυτή ως ευχάριστη. Ούτως ή άλλως ο ψαροκυνηγός βρίσκεται στη θάλασσα τις περισσότερες φορές για την περιπέτεια του ψαρέματος και όχι για στυγνή οικονομική εκμετάλλευση των ιχθυαποθεμάτων. Αποκαθηλώνοντας το μεγάλο ψάρι από τη συνείδηση του rookie ψαροκυνηγού είναι σαν να λες σε μικρό παιδί πως δεν υπάρχει ο Άγιος Βασίλης, πράγμα άδικο εφόσον οι ενήλικες έχουν δημιουργήσει τους μύθους των παιδιών.
Διανύουμε  λοιπόν περίοδο κυνηγιού ισχνών συναγρίδων; Μάλλον ισχνών Ροφών αφού τα υπόλοιπα είδη δεν μπορεί κανείς να υποστηρίξει πως απειλούνται από την υποβρύχια αλιεία, με εξαίρεση τις στήρες και τους μεγάλους σαργούς των αναπαραγωγικών θαλαμιών. Μάλιστα οι Renones et al.(2010) προτείνουν ως ανώτατο όριο μεγέθους για το Ροφό τα 80cm ολικού μήκους ήτοι περίπου 8kg σε βάρος. Θα ήταν αυτομαστιγωτικό να πούμε πως ο ψαροκυνηγός ευθύνεται για αλιεία μεγάλων υπεργόνιμων ατόμων όσον αφορά στα υπόλοιπα είδη. Όποιος λοιπόν προσπαθεί να πιάσει μεγάλες συναγρίδες, ας συνεχίσει να προσπαθεί. Ωστόσο, είναι τελείως αναχρονιστικό να δίνονται βραβεία μεγάλύτερου ψαριού (συνήθως Ροφού) σε αγώνες υποβρύχιας αλιείας, αφού αυτά θεσπίστηκαν σε εποχές αφθονίας που δυστυχώς έχουν παρέλθει. Μοιραία επιδοκιμάζοντας τέτοιου είδους συλλήψεις ταυτίζεται η έννοια του καλύτερου ψαρά με την ικανότητα σύλληψης μεγάλων ψαριών (μάλλον καλύτερος ψαράς είναι αυτός που χαίρεται το ψάρεμα με ή χωρίς μεγάλα ψάρια).

 

Η χαρά της αλιευτικής πράξης πρέπει να διατηρηθεί πρωτόγονη, θεμελιώδης και καθαρή, όχι όμως εις βάρος της ίδιας της πράξης. Ο Ροφός αποτελεί τον εμβληματικό πρωταγωνιστή του μύθου του μεσογειακου ψαροντούφεκου και χωρίς αυτόν ο μύθος θα είναι λειψός. Ας κάνουμε λοιπόν ό,τι περνάει από το χέρι μας για να διασωθεί ο μύθος πρώτα για τους εαυτούς μας και κατόπιν για τις επόμενες γενιές.

Βιβλιογραφία
Berkeley, S.A., Chapman, C., and Sogard, S.M. (2004). Maternal age as a determinant of larval growth and survival in a marine fish, Sebastes melanops. Ecology 85: 1258-1264.
Coates, D. (1988). Length-dependent changes in egg size and fecundity in females, and brooded embryo size in males, of fork-tailed catfishes (Pisces: Ariidae) from the Sepik River, Papua New Guinea, with some implications for stock assessments. J. Fish Biol. 33: 455–464.
Froese R. (2004). Keep it simple: three indicators to deal with overfishing. Fish and Fisheries. 5:86-91.
Morita K., Takashima Y. (1998). Effect of female size on fecundity and egg size in white-spotted charr: comparison between sea-run and resident forms. J. Fish Biol. 53: 1140–1142.
Lauer, T. E., S. M. Shroyer, J. M. Kilpatrick, T. S. McComish, and P. J. Allen. (2005). Yellow perch length-fecundity and length-egg size relationships in Indiana waters of Lake Michigan. North American Journal of Fisheries Management 25:791-796.
Loir, M., Le Gac, F., Somarakis, S., Pavlidis, M. (2001). Sexuality and gonadal cycle of the common dentex (Dentex dentex) in intensive culture. Aquaculture 194: 363-381.
Renones, O., Grau, A., Mas, X., Riera, F., and Fran Saborido-Rey (2010). Reproductive pattern of an exploited dusky grouper Epinephelus marginatus (Lowe 1834) (Pisces: Serranidae) population in the western Mediterranean
Sci. Mar. 74(3): 523-537.

Dedicated to Nikos Varelis who taught me to dive deep with since and to my father who showed me how to equalize, but evidently, sometimes like that day, I seem to forget..

This article is a digression between the articles that preceded and the ones that will follow where the objective was the education of the readers as to the matters of the science of fishing ecology. As a preacher of scientific truth about the fish, I was called upon through my experiences in the sea (and not from what I read seated in my office) to tell this story, in two versions, about a fish that died from my spear (maybe without a cause) but stayed forever alive in my memory for several reasons – even though the fish itself would have probably preferred to stay literally and not only metaphorically alive.

10/7/2003 (S. Corfu)
One more day from the many at sea. The previous days had strengthened my legs and pumped up my lungs, so fishing in the deeper zones came naturally. Night gave way to a beautiful day, warm and completely clam. The decision for a dive was taken quickly and easily and there we were, along with my friend Nick, swimming over our favourite reefs that usually gave us a large fish, proving our efforts and choices just. However our consecutive dives didn’t seem to have any result so we decided to check a deep waypoint given to us by a professional fisherman and friend that was nearby. That is where the surprise came!
The spot beneath us was spectacular. Large boulders of even 10 meters seemed to exceed over the flat sea floor. Our feet were on fire, urging us to execute mid water dives so as to have the best view of the sea floor. After some time I saw here! Sitted on the pasture of sea weed with the characteristic white lines of its camouflage and the blue-purple spots. All of these started to disappear as I gained the meters that separated me and the wonderful mass of its body had begun to move, taking the usual silver colours of swimming movement. A bit after, the murky waters of the spot had devoured it. The large dentex, how large I could not calculate, had disappeared. A few aspettos later, the only fish that came close to us were some old silver sea breams but not the dream catch we had expected. We continued with mid water dives checking the sea floor. One of the dives from Nick took longer than usual. He surfaces and I wait to listen for my next mission. However what I heard from his mouth was totally unexpected:

 

“-It caved up! The Dentex caved up!”
“-Where Nick?”
“-In the cave with the silver sea breams! Its big!”
Since I had no former knowledge about the so called cave, I urged him to dive. After relaxing and concentrating as much as possible, he dives calmly, heads for the cave, takes the shot, pulls and comes up holding only the shaft in his hands.
“-What happened?” I ask,
“-The fish is looking towards the interior deep in the cave, I took a shot spearing its back, pulled but it managed to get off the shaft. Now everything is murky in the cave”
“-So we will wait!”

About fifteen minutes had passed when the fish was seen again and Nick goes down once again. He shoots, pulls and the shaft comes out empty once again. On the surface we simply cannot believe how fiercely a caved up Dentex is resisting. After many dives the fish is located once again in the cave. On the meanwhile the pain in my right ear has gotten worse, but he scene I am living doesn’t allow me to care much. This time the speargun is larger and the spear seems to hold for good. I catch the fish from the base of the tail and my hand cannot close around it! The fish is truly humongous! In the next dive Nick surfaces with a dentex of mythical dimensions. We get on the boat and head for the harbor. During the whole course I simply could not take my eyes off it. The scale showed 13.100 kg! A true trophy! It was and probably will always be the largest dentex we ever managed to spear. In the evening my hurting ear reminded me and continued to remind me for the next couple of months that you always give and take. Always!


10/7/2003 (S. Corfu)    
One more day of the many at sea. I now think that maybe I should have stayed home that specific day since I was tired from the sea and she from me. However things came differently. A very warm day and a total absence of wind “made me” dive. The first hours of the day, along with Nick (a veteran now) were spent pointlessly checking old reefs and spots we knew held only a few fish now. In our fatigue and desperation we chose to take a look at the deep for the season, waypoint given to us by a colleague (at the beers and drinks of the seaside tavern we would visit almost every night) professional fisherman since we were very close. I suppose each one of you has been in the same difficult situation, of diving somewhere you don’t really want at that specific moment. But there everything was overturned!
The ground beneath the boat was made from several pointed rocks of about 10 meters each, which seemed to surface without any certain reason from the level muddy sea floor of 30 meters. After several mid water dives I saw her! Seated on the sea weeds with the characteristic vertical lines of its camouflage and the blue-purple spots (I now think that all the colors I saw at those moments were not the true image, but a mental projection of past experiences in shallower and clearer waters). All of that however disappeared as I gained the meters that separated me and the slowly moving mass of its body began to move, taking the classic silver colors of its usual movement.  
A few moments later the murky waters had devoured it. The large dentex, how large I could not say (“ok, I have caught and lost other fish of the same size”, I said to myself).  The usual and almost autistic tactic of aspetto that followed did not work – does it ever in such cases? Disappointed we continued with mid water dives without actually hoping at something. One of the dives from Nick took longer than usual. He surfaces and I wait to listen for my next mission. However what I heard from his mouth was totally unexpected:

 

“-It caved up! The Dentex caved up!”
“-Where Nick?”
“-In the cave with the silver sea breams! Its big!”
Since I have no former knowledge of the cave (what cave are you talking about… my right ear is really bothering me) I urged him to go. After a period of relaxation probably full of panic, he heads for the cave, shoots, pulls and comes up with the shaft empty.
“-What happened?” I ask,
“-The fish is looking towards the interior deep in the cave, I took a shot spearing its back, pulled but it managed to get off the shaft. Now everything is murky in the cave”
“-So we will wait!”

 

About fifteen minutes had passed when the fish was seen again and Nick goes down once again. He shoots, pulls and the shaft comes out empty once again. Damn it, we simply cannot believe how fiercely a caved up Dentex is resisting inside a whole that can barely fit it. Nick was agitated but now we were tied with the fish. Not through the line of the reel but with the remorse we felt about the torture we were putting ourselves and the fish through. At that point I decided that I also should try and reach the sea floor to help Nick, since due to the condition of my ear I had said that my role would only be that of the observer and for safety. After many dives the fish reveals itself once again in the murky cave. On the meantime the pain in my ear has gotten very strong but now that I was down there, I had t finish the job. This time the gun is larger and the spear seems to be holding. I grab the fish from the base of the tail and my hand cannot close around it. I don’t have a good grab and the fish stays down once again but in a much easier spot. In the next dive, Nick surfaces with a tired dentex of large dimensions. Completely wrecked, we get on the boat and head as quickly as possible towards the harbour. During the course, I look at the fish with my ear hurting and wonder if it was worth it. Two-three pictures the most and we weigh it. A rusty and worn out scale shows 13.100. It was and probably will be the largest dentex we will ever manage to spear. In the evening my hurting ear reminded me and continued to remind me for the next couple of months (the injury kept me out of the water all the way to September) that you always give and take. Even though man usually wants to always take things for free. Always…


Epilogue
The first version doesn’t represent my point of view for the specific fact. I despise heroic stories because I believe they simply do not tell all the truth. I believe they have been manufactured from our cunning mind to make those ready to die on the field of battle feel a bit better. Here however there are no such fields and the only thing that is up for salvation is the ego and self-complacent of the narrators. The only super power I would like to have is neutral buoyancy at all depths.
The second version I believe fits me best. It renders completely the capture of such a truly rare fish and brings it to its real dimensions. The whole scene actually took place in a dark and murky cave where the specific fish decided to put an end to its life and not on an aspetto in clear and blue waters. The true benefit however is not the fish. It’s the raw realisation that the kilograms of a fish are nothing more than a small stone in the building of competitive utopia that we ourselves have taken care in being our reality in society and which everyday takes its revenge. It’s also the hard truth that the sea and nature in general is governed by its own rhythms which will never change, however much we may be in a hurry. The ecological consequences of removing the specific fish from the underwater environment will not bother us until the next article even though the most experienced of you can realise them from now, at least by intuition.

Rounding off the series of articles concerning the reproduction of the most important species, simply out of prestige for the freedivers and spearos of the Mediterranean, we will mention the species Epinephelus aeneus, Epinephelus costae and Seriola dumerili.

 

Epinephelus aeneus (white grouper)
According to the research of Brusle & Brusle (1976) that took place on the shores of Tunisia for the sexuality of the species, the white grouper belongs to the proto – female, hermaphrodite species. In the south Mediterranean, also on the shores of Tunisia, the females are reported to reach reproductive maturity when their overall length reaches 50 to 60 centimeters (Bouain et al., 1983) that corresponds to weights of 6 to 15 kilograms. However, Brusle & Brusle (1976) mention that reproductive maturity of the species is achieved when the fish weigh 3 to 5 kilograms. According to the same research, the sex change from female to male happens to fish weighing over 6kg. The largest part of the population, weighing over 9kg must be considered as already changed sexually to male individuals.
The reproduction period coincides with that of the dusky grouper and takes place during the summer months with the top being in the two months of July – August Brusle & Brusle (1976). This also proves the close evolutionary relation between these two species but also creates competitive problems among the young individuals of the species.
During the summer of 2009 and especially the second 15day period of August, I was lucky enough to witness a gigantic, probably for reproduction, gathering of the species. At least 50 fish with sizes of 6 to 25 kilograms were hovering over the plummeting muddy sea floor in depths from 30 to 40 meters. The smaller of the two fish that was caught (of about 8 kilograms) had large and seemingly mature female gonads, while the larger one of about 12 kilograms was a male with also large gonads. The fact that the fish were absent three weeks later enforces the suspicion that this species has large reproductive gatherings at some Hot Spots (this is an assumption and is not based on formal scientific knowledge) which if known to a spearo, he should be considered lucky but also unlucky because of his nature that urges him to hunt them – thankfully at this point knowledge and understanding kick in for those of course who have them…   

 

Epinephelus costae (golden grouper)
Just like the two previous members of the Seranidae family (the Dusky and White Grouper), the golden grouper is also characterized as a proto – female hermaphrodite species. The female individuals achieve reproductive maturity at 33cm of overall length and an age of 4 years (Lakkis & Sabour, 2007) that corresponds to fish of about 1kg in weight. Sexual transformation takes place when the fish reach the weight of 2 – 2.5kg. According to Bouain (1980), reproduction takes place during the two month period of August – September.
A phenomenon of phyletic bimorph that becomes more evident during the mating period has been noticed for this species. The females have a darker brown color on their body, while the males have the extinctive yellow patch, white belly that separates from the brown back (Heemstra & Randall, 1993). I am almost positive that most freedivers and spearos have noticed during the summer, especially over reefs and headlands, schools of golden groupers showing off their white bellies by swimming almost sideways in mid-water. This behavior, at least around the areas I use to fish, is more evident during August  and a suppose that the male individuals by this procedure want to show to the females how strong they are and that reproduction time has come (this also an assumption). If we also take into consideration that these fish were once females, then we can simply say that they know very well “What women want”.

Seriola dumerili (amberjack)
de la Gandara & Garcia-Gomez (2004) mention that it is a species that bears the two genders separately (gonochoristic). In the same paper the reproductive maturity age is also mentioned at 3 years for the males and years for the females. These ages can be translated into the sizes of 6 and 11 years accordingly. Reproduction period mentioned for the Mediterranean is the period from May to July. For fish in captivity in the Canary Islands, Jerez et al. (2006) mention that reproduction took place in water temperatures of 19 to 24oC.

 

Sex Change
If you read the previous articles of the series you will realize that sex change is something pretty common among fish. The fish of the beloved Seranidae family use this technique constantly and successfully. But what is that which makes a fish… change sides? The existing theory supports that the natural choice is in favor of sex change when reproductive success of the organism is enhanced furthermore with the size for the male or female gender (size-advantage model) (Giselin, 1969). According to this theory, a Dusky Grouper of 16kg should be more successful in reproduction as a male instead of a female. The opposite stands for an individual of the species that weighs 5kg. Demographic, social and roles relevant with the reproductive model are related to the path each species will choose between proto-male, proto-female or concurrent hermaphrodism and gonochoristism. Warner mentions that concurrent hermaphrodism is favored in species where large males try to conquer the females wanting to be the only masters of their reproduction. By this a male Dusky grouper will be discouraged from flirting with the female of a larger fish. It has been proven that the males of species which reproduce by concurrent hermaphrodism have smaller testicles compared to other species that reproduce in a gonochoristic manner. This happens because the males in the first case because of larger size reduce the sperm competition, since they have the attention of the females, fighting off smaller males (Molloy et al. 2007). So, with a reduced production of gametes they have the power to reproduce as well as other species where the males compete among them over which one will fertilize the female.  



Bibliography
Bouain A. 1980. Sexualite et cycle sexuel des merous (Poissons, Teleosteens, Serranides) des Cotes du Sud  Tunisien. Bull. Off. Natl. Peches (Tunisia), 4(2) : 215-229.
Bouain, A., Y. Siau, & J.P. Quignard. 1983. The Groupers off the southeastern coasts of Tunisia. First part: Systematic and Ecobiology. Peche Marit., 62(1262):276-280.
Brusle J. & Brusle S. 1976. Contribution to the study of the reproduction of two species of grouper (Epinephelus aeneus and E.guaza) from the coasts of Tunisia. Rapp. P.V. Reun., Comm. Int. Explor. Sci. Mer Mediterr.,Monaco, 23(8) : 49-50.
de la Gandara, F. & A. Garcia-Gomez 2004. Reproduction of Seriola dumerili in captivity: experiences and related problems. In: Advances in biotechnologies apllied to the reproduction of captive fish. University of Bari. 26-27 MARZO 2004.
Ghiselin, M. T. 1969. The evolution of hermaphroditism among animals. Quarterly Review of Biology 44:189–208.
Heemstra, P.C. & J.E. Randall 1993. FAO species catalogue. Vol. 16. Groupers of the world (family Serranidae, subfamily Epinephelinae). An annotated and illustrated catalogue of the grouper, rockcod, hind, coral grouper and lyretail species known to date. FAO Fish. Synop. 125(16):382 p.
Jerez S., M. Samper, F.J. Santamaria, J.E. Villamandos, J.R. Cejas, & B.C. Felipe. 2006. Natural spawning of greater amberjack (Seriola dumerili) kept in captivity in the Canary Islands. Aquaculture 252:199-207.    Lakkis S. & W. Sabour 2007. Distribution and Ecology of Groupers in Syro-Lebanese coastal waters: are they endangered or menaced ? In: Francour P., Gratiot J (Eds). 2007. Second International Symposium on the Mediterranean Groupers. Nice University publ., May 10-13th 2007, Nice: 154 pp.
Molloy, P.R., Goodwin, N.B., Cote, I.M., Reynolds, J.D. & M.J.G. Gage 2007. Sperm competition and sex change: A comparative analysis across fishes,Evolution, 61, 640-652.
Warner, R. R. 1984. Mating behavior and hermaphroditism in coral reef fishes. American Scientist 72:128–136.

The structure of biological assortment on our planet is based on a very simple mechanism of construction, that of evolution and natural choice and also on two pillars, transmutations and non consequential reproduction. The game of evolution and survival follows a general rule: “the more you play, the better you get at it”. Independent in a classified team for about 400 million years now, the fish had plenty of time on their part to understand how the game is played and result of this fact is the variety of means they have to ensure their existence on this world up to today. Such a mean is also reproduction which in the universe of the fish is anything but one-dimensional.
In the previous article we referred to the great variety of reproductive prototypes that have been adopted by the fish, while the reproductive behavior of the species Epinephelus marginatus was also mentioned. In the continuation of the article, we will expand to the reproduction of the common species of the Mediterranean Diplodus sargus sargus and Dentex dentex.

Diplodus sargus sargus (silver seabream)
Mouine et al. (2007) refer on their study on the populations of the species in Tunis that it’s a hermaphrodite species partially proto-male, which means that the adolescent individuals have ovaries as well as testicles, while some of them mature sexually as males changing later on to females (secondary females). The rest by-pass this procedure maturing directly as females (primary females). Some fish of the population may remain hermaphrodites. However, Morato et al. (2003) noticed on their study of the species in the Azores that some fish mature either as males, or females characterizing the species as gonochoristic as it matures. At least on the island of Milos and the small islands and reefs around it where I live and spearfish the last couple of years, I have noticed mature, large individuals of the species behaving as females or males with the first being mostly noticed. This proves that the specific species has a more flexible sexual behavior compared to other species and perhaps the deviations from the initial model (if there is such a thing) may be interpreted based on journalist parameters, ecological components, fishing pressure and general factors that may affect and differentiate sexual behavior between distinctive populations. Any relevant observation that would shed some light on this piece of biological reproduction for the silver seabream is of course welcome and will be published in the magazine.

 

The reproduction period depends from the increasing photoperiod and begins immediately after the appearance of the lowest noticeable temperature of winter. It has been reported to last from February up to May, in temperatures from 15 – 18oC, with a prominence during the two month period of March-April (Mouine et al. 2007, Morato et al. 2003), however the duration of this period may reach even 8 months throughout the year depending on the temperature conditions (the hotter the waters are the longer this period will be) (Morato et al. 2003). A longer reproductive period shows that proper conditions are met, as far as incubation of the eggs and growth of the larva is concerned, for a greater time period (Goncalves & Erzini, 2000). The gonads of the males evolve earlier than those of the females and this according to Sousa et al. (2003) is due to the competition between the males for the fertilization of more eggs. This behavior has been noticed also in Mediterranean waters where the male silver seabreams inhabit the reproductive “nests” many days before the females move towards them. Two phases can be noticed in the life of the silver seabream throughout the year (and maybe for all fish in a reproductive period per year). The first begins immediately after the reproduction period and has to do with the effort by the fish to gain weight and strength after laying their genetic products and ends as soon as the reproducing period begins which is the second phase. It has been made clear to me that the hunger that comes over the fish and that follows mating season urges with great ease these fish towards my aspetto in June while on the contrary, in April their hunt is made almost exclusively under the rocks (something probably dumb as an action since it jeopardizes the environment of the “nests”). The most observant spearos will have noticed an important layer of fat in the “belly” of the fish at the end of autumn. This is a result of the effort the fish make to ensure the calorie needs for reproduction through the intense feeding activity that has taken place ahead of time throughout the summer and fall. Indeed, a movement of this fat during the production and release of the gametes has been noticed (Martinez & Villegas 1996)

 

Reproductive maturity is achieved for this species at about 3 to 4 years that corresponds to weights of 200gr for the fish and an overall length a bit over 21cm (Martinez & Villegas 1996, Mouine et al. 2007). However these sizes may differ from population to population. By this data it’s obvious that the right thing to do is catch fish that are at least 400gr and have reproduced 2 or even 3 times.

Dentex dentex
The dentex belongs (just like the silver seabream) to the Sparidae family which is the most-dimensional family as far as sexuality is concerned, showing several intermediate situations between by-generic reproduction and functional hermaphrodism (Buxton & Garratt 1990). The findings of the research by Loir et al. (2001) on the reproduction of the species suggest that it is a gonochoristic species. Maturity is achieved at about the 2nd to 4th year in the life of the fish (Morales-Nin & Moranta 1997). This size corresponds to fish with a weight of 0.5 to 1 kg. So it is unavoidable for spearos to catch fish of the species that have managed to reproduce. Loir et al. (2001) notice that the reproduction of the species takes place for the region of Crete from the end of March up to May and also that it’s a species with more than one sexual encounters during this mating period.

In the next issue information will be displayed regarding the reproduction of the golden grouper and white grouper from the Serranidae family as well as the amberjack. If terminology is a bit confusing for some readers, please read the first article concerning fish reproduction. I believe any questions on the matter will be answered easily.    


Bibliography

Buxton, C.D. and P.A. Garratt 1990 Alternative reproductive styles in seabreams (Pisces: Sparidae). Environ. Biol. Fish. 28(1-4):113-124.
Goncalves, J.M.S. and K. Erzini. 2000. The reproductive biology of the two-banded sea bream (Diplodus vulgaris) from the SW Coast of Portugal. J. Appl. Ichthyol., 16(3): 110-116.
Loir M, Le Gac F, Somarakis S, Pavlidis M 2001 Sexuality and gonadal cycle of the common dentex (Dentex dentex) in intensive culture. Aquaculture 194: 363-381.
Martinez, C. and M.L. Villegas 1996 Edad, crecimiento y reproduccion de Diplodus sargus Linnaeus, 1758 (Sparidae) en aguas asturianas (norte de Espana). Bol. Inst. Esp. Oceanogr., 12: 65-76.
Morales-Nin, B. and J. Moranta 1997 Life history and fishery of the common dentex (Dentex dentex) in Mallorca (Balearic Islands, western Mediterranean). Fish. Res. 30:67-76.
Morato, T., P. Afonso, P. Lourinho, R.D.M. Nash and R.S. Santos 2003 Reproductive biology and recruitment of the sea bream in the Azores. J. Fish. Biol., 63: 59-72.
Mouine N., Francour P., Ktari M.H. and Chakroun-Marzouk N., 2007. The reproductive biology of Diplodus sargus sargus in the Gulf of Tunis (central Mediterranean). Scientia Marina 71(3): 461-469.
Sousa, L., J.P. Barreiros, M.S.C. Soares, M. Hostim-Silva and R.S. Santos 2003 Preliminary notes on the reproductive biology of the lizardfish, Synodus saurus (Actynopterygii: Synodontidae) in the Azores. Cybium, 27: 41-45.

Analyzing the admirable biological entities named by us as fish (I wonder, do they know that??) it would be a great omission not to mention the ways by which they manage to secure their existence on our planet for about 400 million years now.
Fish reproduction is a procedure with many varieties of sexual behaviors between the species we come across. What we have to say is that this wide range of reproductive models is not due to some twist of Evolution, but actually depicts the great difference among the figure of the species and the living quarters they were called upon to conquer during the past 400 million years.  

Incubation, eclosion, birth
As far as descendants are concerned, three practices are detected. The first, and most common among Bone-fish is that of incubation. During incubation, the female gives birth to millions of eggs in the underlying layer of reproduction, while the male sprays them with sperm. The largest disadvantage of incubation is that the parents have no control over where their birth products will end up and if they will meet between them. However the situation is balanced by the truly large number of male and female offspring. The second practice is that of eclosion. In this case, fertilization takes place inside the female. The foetus feeds from the yolk as it happens during incubation. Finally larva is born who however, have incubated and eclosed inside the body of the mother. The largest advantage in this case is that the eggs are protected from the environment inside the body of the mother. Nevertheless the disadvantage is that the number of eggs cannot be as large as in the first case of incubation. Third and final practice is that of live-birth, which is mostly found in sharks. In this case, fertilization also takes place internally however feeding of the foetus is not done through the yolk, but through a pie of some sort. Finally, full grown young individuals are born which have passed the point of larva. Small variants of the above are detected between several species (for example the case where fully grown young individuals are born which during their eclosion feed on eggs or even their own brothers and sisters!).

Sexual behavior
Perhaps this is the most interesting part in the reproduction of fish, since it surprises with the variety it shows and in some cases it even leads to interesting and probably farcical associations with our own sexual behavior! There are species that mate with the traditional (for us humans) way as males and females are separated clearly from the beginning to the end of their life. From this point on, things get a bit confused for the common mind. Some species are hermaphrodite which means that they have both male and female reproductive systems. Ghiselin (1969) summarizes the evolutionary causes for hermaphrodite and one of them is considered the difficulty in finding a sexual partner in the three-dimensional vastness of the blue. Other species are also hermaphrodite however they can be characterized as protomails or protofemales according to the gender they first show. However at some point in their life they change their sex. Different populations of the same species may show different sexual behavior. For example one population may work in the male-female manner while another in a hermaphrodite manner. Variety is not found only in physiology but also takes ethic dimensions. So, some behavior models appear that may include the creation of harems from the larger males or the appearance of territorialism during mating season. The species Porichthys notatus shows a very interesting and unique behavior as far as flirting is concerned between males and females. Two types of males are detected, with the first being 8 times larger than the second and more capable in singing (the males of this species can use their swimming bladder to produce certain sounds during mating season) , while except for the above privileges, it can also built nests! The second type is not so good of a housekeeper nor a singer, he simply has 7 times larger testicles and an aggressive – adventurous character which the females seem to like. He enters the nests, steals the female and fertilizes them if he has enough time! These facts are referred in the study of Brantley & Bass (1994) and can easily remind us that besides our evolution as a society, as a species our sexual behavior (and even some other parts of our life) remains pretty much savage.
Having referred to the general characteristics of reproduction in fish, we can specialize the conversation and lead it to species we come across commonly. The first reference will be made on the species Epinephelus marginatus (Dusky grouper) and in the next issue others will follow.  

Epinephelus marginatus
It’s a protogenic (they are born only as females) hermaphrodite species. The females reach maturity at about 5kg according to Smith (1959), Atz (1964) and Brusle & Brusle (1975) (from Bouchereau et al 1975). Maturity comes for the females at the age 5 years according to Chauvet (1988), while Marino et al (2001) consider the average length of maturity at 53cm of overall length that corresponds to about 3.5kg of weight. The analogy of females to males was 3.5:1. Zabala et al (1997) enlarged this analogy to 7:1. According to Marino et al, sex change happens at about 11.3kg. Chauvet (1988) found that the sex change happens between the 9th and 16th year of its life with most individuals changing sex around the 12th year of their life. Searching through bibliography, no evidence could be found to prove the widely accepted myth that large groupers are sexually inactive, something that would relief of any regret many spearos or at least those who seek such alibis for their actions, if of course they need them. Zabala et al (1997a) actually mention the presence of a male individual in the mating ritual with an overall length of over 100cm (which corresponds to a weight of 16kg).
As far as the mating habits of this specific species go, the two studies by Zabala et al (1997a, 1997b) and Marino et al (2001) include several information. The Dusky Grouper reproduces during the summer from June up to September. The males, during mating season show intense territoriality watching over their area. The most crucial days are located around the fool moon of August. In the afternoon of these days and after the sun has set, couples of these fish have been noticed to twirl from the sea floor of the reef all the way to shallower waters releasing eggs and sperm. Actually smaller fish have been noticed to follow the pair, collecting and eating the eggs that sink towards them. The mating and reproductive procedure of the Dusky Grouper is very complex and can be characterized as fragile under the pressure of man. As a result, those who consider themselves participants (and not only snatchers) in the biological chain should better respect the space and time asserted by the specific species in its fight for reproduction and survival. Don’t forget that somewhere around the groupers that are mating, other smaller fish exist. You can hunt them with no remorse…

Bibliography
Andrade A.B., Machado L.F., Hostim-Silva M. & J.P. Barreiros, 2003. Reproductive biology of the dusky grouper Epinephelus marg i n a t u s (Lowe, 1834). Braz. Arch .Biol. Technol., 46: 373-381.
Brantley RK, Bass AH 1994. Alternative male spawning tactics and acoustic signals in the plainfin midshipman fish Porichthys notatus Girard (Teleostei, Batrachoididae). Ethology 96:213– 232.
Bouchereau, J.L., Body P.  and C. Chauvet 1999. Growth in the dusky grouper Epinephelus marginatus (Linnaeus, 1758) (Teleostei, Serranidae) in the Natural Marine Reserve of Lavezzi Islands, Corsica, France. Sci. Mar. 63(1):71-77.
Ghiselin, M.T. 1969. The evolution of hermaphroditism among animals, Q. Rev. Biol. 44 (1969), pp. 189–208.
Marino G, Azzurro E, Finoia MG, Messina MT, Massari A and A. Mandich 2001. Reproduction in the dusky grouper from southern Mediterranean. J Fish Biol.58:909–927.
Zabala, M., A. Garcia-Rubies, P. Louisy & E. Sala 1997a. Spawning behaviour of the Mediterranean dusky grouper Epinephelus marginatus (Lowe, 1834) (Pisces,
Serranidae) in the Medes islands Marine Reserve (NW Mediterranean, Spain).
Scientia Marina, 61: 65-77.
Zabala, M., P. Louisy, A. Garcia -Rubies & V. Gracia 1997b. Socio-behavioural context of reproduction in the Mediterranean dusky grouper Epinephelus marginatus (Lowe, 1834) (Pisces, Serranidae) in the Medes islands Marine Reserve (NW Mediterranean, Spain). Scientia Marina, 61: 79-89.

As you have already understood from the title, this is the continuation of the article published in the previous issue where we saw how fish grow in size and what factors can affect this growth. Also, by using fairly simple mathematics and the weight, we were able to calculate the age of the species Epinephelus marginatus. In this article we will try to apply this calculation to other well known species of the Mediterranean.

 

As guardian of my spiritual children (which of course are none other than my articles), I feel the need to express my apologies to all those who were called upon to understand the mathematics of the previous article and I would also like to thank them for accepting the knowledge as it is, without (too) much rounding up and popularization that would have made something complex, extremely simple. I also have to explain the reason for creating these articles. The basic reason is knowledge and the privileges it holds within. Many readers of the two previous articles may consider the knowledge of the name and age useless when it comes to fish, however if we realize that this knowledge is essential for the people around us, I can’t see why the same cannot apply for the fish. I am also sure that Snappers and Groupers may occupy the minds of many of you much more than a person (and a name) you may have met and that may be totally stolid to you. However, since scientific knowledge according to my opinion lacks consistency, basic goal of these articles is the preservation and protection of marine ecosystems, which is in the best interests of the readers and of course me, the author. Motivated by mercenary motives, all of us who deal with fish in one way or the other must also use scientific knowledge as a tool to satisfy the above objective. What else can we use except for scientific knowledge (which by the way has created some of the worst enemies of the fish such as sonar’s, depth gauge’s, GPS and dynamite)? One probably knows best when he has oppressed excessively an ecosystem.
In this article we will mention certain ages and specific weights of fish species. It has to be made clear that its useless trying to estimate the weight and age from zero to the Lmax for all species, since this calculation can easily be made by anyone who is interested by using the information included in the FishBase website (www.fishbase.org). Here we can simply offer a using guide of the method tools needed for the execution of the calculations in question.

 

With the synthesis of the VBGF and the equation that associates the weight with the length (for more see the previous article), the ages of certain species of the Mediterranean was calculated. The species are: Dentex dentex, Diplodus sargus, Epinephlelus costae, Epinephelus aeneus and Seriola dumerili.
It’s also important to mention that the data for the association of age and growth has been taken from scientific research whose goal was to study specific fish populations. The result may be a difference in maximum length (Linf) compared to observations made by free divers or to the fish caught occasionally by spearos. For example, Morales –Nin & Moranta (1997) for a population of snappers report in the calculation of parameters of the VBGF that the Linf is equal to 85.6cm of overall length which corresponds to a snapper of about 9kg. I am sure that many of you have met or even caught fish of this species much larger than the one mentioned and that is because the growth parameters differ from population to population (see previous article) and depend on the characteristics of each environment, and the possibility sample collection may not be totally representative since larger members of the group are most likely to avoid the fishing equipment used. Nevertheless, the facts mentioned are pretty close to the reality everyone notices as he puts on his mask and leaves the surface while holding his/her breath.

Dentex dentex (Snapper)
According to the facts collected by Morales-Nin & Moranta (1997) it can be said that a fish weighing in at 4kg is about 12 years old and one of 8kg may have lived over 27 years.

Diplodus Sargus (Silver sea bream)
Facts found in the FishBase website (Froese & Pauly, 2009) in relation to this species lead to the conclusion that one silver sea bream of 1kg is going through its 10th year. Its life span is calculated at about 22 years.

Epinephelus costae (Golden grouper)
In this case the facts from FishBase (Froese & Pauly, 2009) were also used to calculate that the life span of this species is 24 years and 11kg of weight. If we calculate the age of more realistic to us sizes for this species (even though recently a member of this magazine managed to catch a specimen of almost 8kg) we can say that a golden grouper of 4kg is about 10 years old.

Epinephelus aeneus (White grouper)
Ezzat et al. (1981) in their study of the species in Egyptian waters mantion that a fish of 9.7kg is 8 years old while Bouain et al. (1983) also mention that according to their findings in a study held in Tunisia a fish of 25kg is in its 17th year. FishBase calculates the life span of this species at about 20kg for fish weighing in a bit more than 40kg.

Seriola dumerili (Amberjack)
Kozul et al. (2001) according to information gathered by a study in the Adriatic on this specific species, give a 174,6cm Linf and a weight for this size equal to 79kg. By making the calculations we come to the conclusion that an Amberjack of 40kg is about 12 years old while another one of 20kg is about 4.5 years old.

Conclusion
We probably have to stop wondering why Snappers are so wise avoiding any tricks we try to apply since (like the grouper) they have plenty of time to gain the knowledge needed to stay safe. We should also understand why there are more white groupers than dusky groupers even though they seem to have the same size. Also, the Amberjack can be considered a sprinter in growth rhythm and only Tuna can beat it in this unofficial drag race (that is in the Mediterranean...). What can also be clearly seen is the fact that the evolution of the species had not calculated the human factor, since the rate by which fish are born and grown cannot match the rate by which they are caught by fishing. This is why so many ecosystems are slowly dying…


Epilogue
If a spearo had to feed a 5 member family - which means needing 2.5kg of fish – and could pick among the species mentioned above, he would have to choose the Amberjack that will replace the loss of the ecosystem in less time. But not knowing if this fish had the chance to regenerate will make him feel bad. It may be better to catch a 5kg fish splitting it in two for his family and the neighbors. Or maybe it would be even better if he speared a 20kg dusky grouper that isn’t now sexually active…

 

The conclusion that occurs is that the more you search the more questions surface.  However, before you answer to all of the above nature may come with a solution in the form of a school of Tuna or Snappers passing in front of your spear. That is the magical moment when everything is clear and instinct powers over knowledge and reason! But when nature has no solution to give to the hunter, then we all have to wonder about where we were wrong…

Bibliography

Bouain, A., Y. Siau, and J.P. Quignard. 1983a. (The Groupers off the southeastern coasts of Tunisia. First part: Systematic and Ecobiology.) Peche Marit., 62(1262):276-280.
Ezzat, A.A., W.F. Wadie, M.Y. Mikhail, and M.T. Hashem. 1981. Age and growth of Epinephelus aeneus in the Egyptian Mediterranean waters. Bull. Inst. Oceanogr. Fish. Cairo, 7(3):395-406, illustr.
Froese, R. and D. Pauly. Editors. 2009.FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org, version (09/2009).
Kozul, V., B. Skaramura, M. Kraljevic, J. Dulcic and b. Glamuzina 2001 Age, growth and mortality of the Mediterranean amberjack, Seriola dumerili (Risso 1810) from the south-eastern Adriatic sea. J. Appl. Ichthyol. 17:134-141.
Morales-Nin, B. and J. Moranta 1997 Life history and fishery of the common dentex (Dentex dentex) in Mallorca (Balearic Islands, western Mediterranean). Fish. Res. 30:67-76.

If you easily answer that he gains a kilogram every year, then you are a victim of a lie that simplifies the fish growth phenomenon as it occurs in nature. The correct answer is: Which grouper? The grouper inhabiting a known and busy headland or the grouper of a protected area? The 10 kilogram grouper or the one weighing merely a kilo? The grouper living in a northern area or the one living down south?

How fish grow

There are many kinds of fish in the sea and they all start off in different sizes, from the tiny Trimmatom Nanus that reaches 1cm in length, to the whaleshark, Rhincodon typus that reaches 18 meters (Nelson, 1984). This variety of sizes is due to environmental factors that characterize every living quarters hosting a species but also to factors that have to do with biology and physiology.
In 1938, Ludwig von Bertalanffy described mathematically the manner by which a species of shark would grow (von Bertalanffy, 1938). The same growth prototype also applies for animals with a bone skeleton. The von Bertalanffy equation connects the size of a fish with its age and is symbolized as VBGF. The VBGF has the following form:

 

Lt(cm)   =    Linf(1-e-k(t-to)) where,
Lt         =    length of the individual t, usually in years
Linf       =    greatest possible length
to         =    theoretical age of the individual, where the size is zero
k          =    growth factor (that shows the rhythm by which the Linf is engaged)

By applying the VBGF we get diagrams such as the one below (on the vertical axel the length of the fish and on the horizontal, its age)


From the above diagram we can clearly see that fish do not increase their length with the same rate throughout their life. In the first stages, the growth rate with which they grow is high, while as they grow, this rate decreases reaching the theoretical maximum length (Linf) where it just stops. It’s worth mentioning that endogenous relations have been noticed between the k and Linf that have to do with the limitations concerning the maximum intake of energy through food and the use of this energy to increase metabolism (Jensen 1997). In other words, the larger the Linf, the smaller the k which means that the larger a species can get, its growth will be slower so as to achieve maximum length. For example, the dusky grouper has a larger Linf compared to a silver se bream but the k is smaller.
All of the above have to do with the length of the fish, but since in the beginning of the article we referred to the mistake concerning the “kilo per year”, let’s see what happens with the weight of the fish. The weight is relevant to the length through the following equation W[g] = a Lb[cm] where,

 

W(g)    =     the weight of the fish in grams
a         =     a constant
L(cm)   =    the length of the fish in centimeters
b         =     a constant
If we connect the above two courses we come up with an alternative of the VBGF that also includes the weight and is as follows: W(t)=Winf(1-e-k(t-to))b  .  This equation gives such diagrams:

With a quick look at the above diagram we can prove the “one kilo per year” theory wrong. Even if that happens, it will happen at a certain time period when the rate of gaining weight constantly changes. So a young fish gains more weight than an older one of the same kind. The question set in the beginning, “The 10 kilogram grouper or the one weighing merely a kilo?  fits perfectly here.


Why and where does growth stop?

 

The growth limits of the fish depend on several factors. Environmental factors such as temperature may affect growth (see Imsland et al., 2006). Growth prototypes of maximum size with the increase of geographic latitude have also been noticed (Lindsey 1966) and here applies the question “The grouper living in a northern area or the one living down south?” The morphological characteristics of each species also play an important role. The fish reaching greater maximum lengths have been noticed of having larger gill surfaces per weight  grade compared to species characterized by smaller Lmax (Pauly, 1981). This last fact has to do with the quantity of oxygen in size growth. So it would not be wrong to assume that the fish living in a stressful and noisy environment do not grow in the same manner as those which are lucky enough to live in a more isolated area.

So finally, how many kilos does my grouper gain each year?

If you want to make the life of a ichthyologist difficult, this is the question you must ask. And this is because the studies made concerning several species may not agree completely among them. According to facts included in the Fishbase (Froese &Pauly, 2009) and by doing the relevant calculations, a grouper of 20 kilograms has an age of approximately 32 years. According to a research by Chauvet (1981), a 20kgr grouper is about 22 years old. These differences have to do with the plurality of biotic and non biotic factors that are found in different ecosystems hosting these organisms and also in the difficulty found in collecting perfect specimens.
Whatever the truth may be, a spearo or any other human being when catching a fish, especially a large one, should always think that probably, he is younger then it is.



Bibliography
Bertalanffy, L. von 1938. A quantitative theory of organic growth (Inquiries on growth laws. II). Human Biol. 10: 181-213.
Chauvet C., 1981. Calcul par otolithometrie de la relation LT - age d’Epinephelus guaza (L., 1758) de la cote nord de la Tunisie. Rap. P.V. Comm. Int. Expl. Scient. Medit., 27(5): 103-106.
Froese, R. and D. Pauly. Editors. 2009.FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org, version (09/2009).
Imsland, A.K., Foss, A., Sparboe, L.O., Sigur?sson, S. 2006.  The effect of temperature and fish size on growth and feed efficiency ratio of juvenile spotted wolffish Anarhichas minor  Journal of Fish Biology 68, 1107-1122 Jensen, A.L. 1997. Origin of the relation between K and L inf and synthesis of relations among life history parameters. Can. J. Fish. Aquat. Sci. 54: 987-989.
Lindsey, C.C. 1966. Body sizes of poikilotherm vertebrates at different latitudes. Evolution, 20, 456 – 465
Nelson, J. S. 1984. Fishes of the World, 2nd ed. New York: John Wiley & Sons.
Pauly, D. 1981. The relationships between gill surface area and growth performance in fish: a generalization of von Bertalanffy's theory of growth. Berichte der Deutschen Wissenschaftlichen Kommission fur Meeresforschung 28(4): 251-282.

When famous chef Gordon Ramsey met on an episode of his reality show “Kitchen Nightmares” a young colleague who was experimenting wildly with mixing flavors, he asked him if he could simply make an omelet. When he realized that the young man was having a difficult time, he used the phrase “Back to basics young man, back to basics…” Goal of this article is to clarify certain subjects of basic knowledge towards the most common fish species a spearo will meet in the Mediterranean. It’s worth mentioning that this article is actually an introduction in a series of articles whose object will be to approach such prey through the prism of the science of Biology. These articles will have to do with several areas of biological knowledge such as systematic nomenclature, the constant management of fish populations with the use of simple mathematical models, as well as many other subjects which in my opinion, should concern every modern spearo, even if this phrase sounds as a cliche.

 

So, back to basics and what more basic than the systematic nomenclature of the fish we hunt in our seas. Besides common nomenclature used in our everyday life, there is also scientific nomenclature that can exist only under specific regulations and use. For example, the common name of a fish is dusky grouper and the scientific one, Epinephelus marginatus. This nomenclature follows the nomenclature prototype that was established by the Swedish botanic Carl Linnaeus (1707-1778) in his effort to describe with a… first and last name, the whole natural world. Every species, - and by species we mean the whole of morphologically equal organisms that have the ability to reproduce among them and provide fertile offspring (Mayr, 1942) – has a name that consists of two parts and in articles is found in Italics. The first part is referring to the gender in which the organism belongs and the first letter is written in Capitals, whether it is an animal, a fish, or a protozoan while the second is referring to the special name of the species. That means that for example, the dusky grouper belongs to the gender of Epinephelus with a special name of marginatus. The second name makes it even more clear at what member of the gender we are referring to. The name of the species finally, is  Epinephelus marginatus. This specific way of naming the several species finds use in articles of many pages where other names are also mentioned.
The species is the smallest taxonomical unit - of course there are always the sub-species that are nevertheless not so important in taxonomy – with other, larger ones leading. Beneath we can see the full systematic taxonomy of the species Dicentrarchus labrax (Brosowski, 1999). Every taxonomical team could be seen as a box that contains smaller boxes, the less important taxonomical teams. The taxonomical teams from gender and upwards, are written with a Capital first letter and in simple writing.

Kingdom:      Animalia
Phylum:       Chordata
Class:          Perciformes
Subclass:     Percoidei
Family:        Moronidae
Gender:       Dicentrarchus
Species:      Dicentrarchus labrax  

A whole universe of names

Fishery in the extensive coast line of Greece is a very old matter and so are the words used to describe it and the fish. The word “aliia” (fishery) comes from the word “alas” (salt) or “als” (which in Homer means sea). Common names are given in the same wise manner. For example the word “rofos” (dusky grouper) comes from the verb “roufao” that means to “Suck” and as is done so because of the manner in which the dusky grouper catches it’s pray.
The same amount of imagination can be located in scientific names that derive mostly from Latin and rarely from Ancient Greek. The scientific name of the brown meager is Sciaena umbra. The name of the species comes from the Greek name “skia” that means shade and the Latin word “umbra” that means the darkest of the three possible shades (umbra, penumbra, antumbra). So the king of darkness in the sea is not evil like on land, but mysteriously charming, like the brown meager. Scientific names can also occur from local names or even from the vanity of the godfathers or the simultaneous lack of imagination from their part, since there are more than a few species that bear their names.

What is the use of scientific nomenclature?

The value of this two-name system is found in the triptyque of word economy (simplicity), in the ease of use (globalization) and in the stability in time but also, space. For example, the dusky grouper in Greek can be pronounced as orfos, rofos, rufios etc. This cannot happen with the scientific name since it is established bibliographically and because Latin is a dead language not open to changes that can occur to a spoken language such as Greek. Imagine trying to understand what an Italian is saying by “Cernia grossa”, a Frenchman by “Merou” or an Englishman by “grouper”. All three are referring to the same species,  Epinephelus marginatus, only that the word merou comes from the Spanish word mero, the word cernia from the Latin acernia and the word grouper from the Portuguese word garoupa. Of course, like almost anything in life, this nomenclature system has some flaws. We see scientific names being reconsidered but also more than one name for the same species because new aspects have come up or simply because two taxonomists don’t agree. Also, many times some species are transferred to higher taxonomical groups. Not much time has gone by since the sea bass was considered to belong to the Seranidae family. By doing so, names lose their globalization and exceptionality. If you have any questions concerning the fish you are holding in your hands, you can visit the internet site “fishbase.org” (Froese & Pauly 2009). There you will find almost all scientific names along with detailed pictures and information.